©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM
PRELID
Enn tanto liver kan zwazo boner al rod saler dan nik, dan lakrwaze pie lila mo ti zwenn Ton Toulsi. Li ti pe asiz lor enn gro ros, lizie fixe dan pie lila. Dimoun ti pe dir ki plis li vinn vie, plis li radote. Me mwa, mo ti trouv enn zafer misterye dan li, ki ti pe atir mwa. Mo ti al asiz pre kot li, san fer tapaz, san deranz li. Pandan enn bon bout letan enn miray silans epe ti separ nou me mo pa ti gagn kouraz les tapaz gonaz bles trankilite pie lila. Enn kou, san atann li ti koumans koze.
– Ki zot pe fer, beta? Zot pe touy pie lila.
Mo ti kone par experyans ki mo ti bizen res tankil parski Ton Toulsi ti ena kiksoz pou dir mwa. Mo ti kwar li ti pou koz lor pie lila ki nouri ek geri lavi, fer blesir sikatrize, parfim lakrwaze. Li ti kontan koz lor seki li ti apel ‘niim raja’. Me non. Ton Toulsi ti pran enn lot larout net.
– ‘Devadass’ li dir mwa, ‘to enn bon garson. Akoz sa to ena enn louvraz serye pou fer.’
Enn filwar petal ek pikan ti koumans deroule divan mo lizie imaziner. Soley ti al dormi san ki mo ti realize. Fernwar liver ti fini asiz partou. Mo ti kontinie bwar parol Ton Toulsi ziska ki li ti dir mwa.
– Beta, to bizen al lakaz. To mama pe trakase.
Ler mo ti pe marse pou al lakaz, mo ti koumadir dan enn rev. Me tou bann parol la ti vinn enn blok vadire lapat-lafarinn-petri e mo ti pe gagn difikilte rapel bann detay. Kikfwa ti pou bizen fer bann tiboul, belo zot, met zot lor tawa, aroz manteg pou fer zot gonfle pou fer farata feyte.
Letan ti koumans galoupe. Lekol primer, kolez, liniversite, metie profeser, sakenn so tour ti okip mo servo telman net ki parol Ton Toulsi ti al kasiet dan fon basen mo lespri. Tanzantan, san atann, enn mo, enn fraz ti remont lor sirfas. Pa plis.
Mo ti desid pou fer mo laniverser trant-an dan enn kanpman dan vilaz Pwentosab. Ti ena laplipar bann kamarad entim. Normal zot ti vinn ar zot kopen-kopinn. Parmi ti ena enn tifi ven-vennde-zan. Li ti diferan ar lezot par so manier abiye, koze; par so degenn anzeneral. Malgre li ti bien feminen, li ti osi tanzantan, ena enn bataz garson-manke. Sa aspe so personalite la ti souligne par so traksout ek treynez ble-blan. Enn kou, san atann, enn fraz vinn dan mo labous.
– Garson-tifi melanze pou montre sime dime.
– Ki to pe dir Deva?
– Kisannla? Mwa?
– Non, mwa! … tifi-garson melanze …
– … pou montre sime dime.
– Samem.
– Enn gran dimoun ti dir mwa sa enn fwa, bien-bien lontan.
Sans mo pies pa ti rod konn plis.
Sa swar la Satya ti rant dan mo lavi.
1
Mwa ek mo koleg Matie, kouma nou abitie fer ler dezene, nou ti pe manz enn morso dan Lotel Pakistan. Ti ena plizier staf Kolez Islamik kot nou ti pe travay. Matie ek mwa nou ti dan ti kwen ki server ti abitie bloke pou nou. Matie ti enn personaz extra ki boukou dimoun ti admire. Li ti enn poet, profeser siyans, ‘gay’, aktif dan tavay sosial – sirtou ar bann seropozitif – e seki ti drol se ki tifi ti atire par li. Mo kwar so douser ek so bonte ki ti pe atir dimoun. Li pa ti kasiet so oryantasion sexiel. Li ti pe sorti ouvertman ar so kopen.
Pandan ki nou ti pe manz dipen ek gato-pima, blag-blage, souden mo ti santi enn prezans. Ler mo ti lev latet ki mo ti trouv divan mwa. Traksout ble-blan garson manke. So sourir tris ti aksantie so bote ek bonte profon. Li pa ti paret finn vinn get mwa. So regar gri sat ti poz lor Matie. Lerla mo ti realize ki ti ena enn gran konplisite amikal ant sa de la. Enn sel kou Matie, ki ti enpe tris, ti vinn ge, koumadir li ti finn zwenn so nam ser.
_ Satya! To kas enn bout dipen ar nou? … O pardon! Satya, mo prezant twa Devadass … nou apel li Devta. Devta mo prezant twa Satya, mo pies prefere.
– Promes dan vid! … Nou’nn deza zwenn. Laniverser 30 an dan kanpman … Pwentosab.
– Wi, mo rapel.
– Matie, mo bien bizen twa. To portab tengn?
– Mo’nn bliye met li lor sarz.
– To lib tanto?
– Ki ler?
– Si-zer, … set-er …
– Pou ki zafer?
– Razia finn resite. Vinn zwenn mwa lakaz. Nou’al ansam. Bon, mo les zot kontinie zot kouchou-kouchou zom.
– To sir to pa’le manz kiksoz?
– Mo’nn fini dezene. Salam!
Parey kouma li ti paret divan nou, memparey li ti disparet kouma enn ti labriz ki soufle enn kout sek avan li tengn me feyaz lor later gard tras so pasaz. Matie, dan enn ton plen ar admirasion ti kas silans ki ti swiv.
– Enn tifi extra sa! Pourtan lavi pa finn donn li okenn kado …
Mo ti kone ki la, parey kouma Ton Toulsi kan garni koze finn fware, nanye pa ti pou kapav fer Matie chombo. Kouma li ti konn rakont zistwar e nou ti ena enpe letan divan nou, mo ti deside pou sey pa enteronp li. Mo kone pa ti fasil.
Lapolis ti ramas enn tibaba lor peron lasistans piblik. Enn ti bout papie ki ti pengle dan so lenz ti endik ki so nom ti Satya. Li ti grandi dan S.O.S Vilaz ziska laz 18 an. So lasans pou li, fami Mustapha Shibou ti aksepte pou eberz li. Li ti enn tifi entelizan ki ti pas Sinior. Grasa led Misie Shibou, enn menwizie, li ti al sviv enn kour menwizri dan I.V.T.B Ebenn pou ki enn zour li pran biznes so papa adoptif. Pandan dis minit li ti ale mem. Detay swiv detay …
– Zot pa ti fer li sanz so nom?
– Mo ti kone to ti pou dimann sa kestion la. Anverite Madam Shibou ti ole sanz so nom, apel li Saberah. Me Misie Mustapha ki ti sanz so nom pou reysi marye ti deside ki sa ti enn move pratik. Satya ti gagn liberte swazir. Li ti gard nom Satya.
– Poul ek mangous vinn cham.
– Ki to pe dir?
– Enn vie koze lontan. Pli tar mo dir twa. Kontinie zistwar Satya.
Matie ti kontinie. Satya ti enn tifi pa kouma lezot. Li ti desid koup so seve alagarsonn. Li ti rezet lenz ki ti pou donn li enn idantite etnik. Lenz kouma sari, salwar-kamiz, rob, zip etc. Li ti swazir traksout. Inisex, zero-etni. La, mo pa ti kapav tini.
– Li enn lesbienn?
– Satya lesbienn? Non, non, non! Li debat pou anpes dimoun atas etiket ar li. Li plito enn dimoun endepandan. Li get lemonn enn lot manier. Ziska fek-fek la li ti ena enn boyfrenn me tilom ti tro feb pou li, tro konvansionel. Satya se enn lot kalite dimoun, enn spesimenn rar me adorab. Mo extra kontan li. Li koumadir mo nam-ser. … Eh, avan mo bliye. … Ki sa zistwar poul ek mangous?
– Ton Toulsi enn fwa … Mo’nn deza koz Ton Toulsi ar twa? … Li ti dir mwa ki enn zour pa enn zour enn tifi ar bataz garson … enn garson manke, pou fer poul ek mangous vinn cham.
– To kwar dan siperstision aster?
– Siperstision? Ousa profesi? Ki kone!
Enn santiman bien drol ti swiv mwa partou sa zour la. Mo ti ge ek tris anmemtan; eksite ek trakase. Kifer? Pa ti kone. Pa ti ena okenn rezon. Enn zafer ti pe koumans boulvers mo lavi. Mwa ki ti toultan sir mo pwen, mo ti pe koumans dout tou. Nanye pa ti sir, nanye pa ti kler. Enn gou ak ti kol lor mo pale. Amizir letan pase mo angst ti pe grandi. Mo ti kouma enn pirog san gouvernay ki ti pe balote lor vag. Dan klas mo kour Ekonomiks ti koumans mank teton; li ti pe say-saye. Anverite mo nepli ti ena okenn antouziasm. Pli grav mo nepli ti kwar dan seki mo ti pe dir kouma enn masinn ki ti finn anrezistre enn mesaz. Monotoni, gou rans. Tou ti vinn rann, rann, rann.
Pou enn wi, pou enn non, mo ti pe sap lor kal. Mo lavi emosionel ti anrwinn. Mo pies ti prefer kas bag. Tourbiyon ti pe vir-vir mwa. Enn zour, boner gramaten mo portab ti sone.
– Misie Devadas?
– Limem.
– Satya isi.
– Satya? … Annnn Satya. Wi Satya.
– Kifer ou paret abriti?
– Mo fek leve.
– Mo kapav koz ar ou? … Ousa mo telefone pli tar?
– Non, koze.
– Matie finn donn mwa ou nimero. … Mo bien bizen ou led.
– Ki mo kapav fer?
– Ou kapav eberz mwa detrwa zour san poz kestion?
– Be … hennnn! … Wi!
– Ou finn ezite.
– Wi. Me aster mo repons li kler e ferm. Wi.
– Ki ou ti’a kontan manze seswar?
– Ou pa bizen kwi.
– Mo anvi.
Mo konportman ti pe vinn bien drol. Dabitid zame mo ti kiin pou envit dimoun pas lanwit kot mwa. Mem kan mo pies ti vinn lakaz, apre lamour mo al ti al kit li kot li. Sel dimoun ki ti tanzantan pas ennde lanwit kot mwa se Matie. Mem dan so ka, li pa ti gagn drwa amenn so kopen. Me zordi mo ti pe permet enn enkoni – mo ti zwenn li zis de fwa pou enn timama – vinn res kot mwa. Pou komie letan? Sa size la pa ti mem souleve. Eski mo ti pe vinn pagla net?
Kouma enn otomat mo ti al direkteman dan sanbdami pou met dra prop lor lili; ramas mo bann dezord; ouver lafnet pou les ler fre rantre. … Dan lakour mo ti koup detrwa ti brans feyaz ek ennde malere fler pou fer enn ti bouke kas-kase. Devadass nepli ti pe konpran Devadass.
Ler li ti vinn kot mwa li ti ena enn sak lor so ledo e enn tant bazar dan so lame.
– Montre mwa kot lakwizinn ete. Mo’al met sa laba.
– Poz li la; mo va okip sa. Les mo montre ou ou lasam.
Kouma mo ti santi ki li ti avi res tousl dan so lasam, mo ti al dan mo biro pou prepar travay lasemenn. Mo ti pe gagn difikilte pou konsantre. Mo ti al asiz dan enn fotey. Mo lizie ti pe ferm tousel.
Ler mo somey ti kase enn bon parfen manze ti giji mo narinn. Ti’nn fini midi.
Satya ti prepar enn repa mama dan gou. Pandan nou repa ade pa ti ena gran konversasion apart bann ti koze lor tizafer pa enportan. Apre sa dezene la sakenn ti al dan so lasam. Pli tar ler mo ti pe get televizion, li ti vinn kot laport salon zis pou dir mwa li ti pe al fer enpe joging. Ala kimanier nou premie Dimans ansam ti pase. Detrwa zour pli tar mo ti tann enn toktoktok lor laport mo lasam. Ler mo ti al ouver mo ti trouv li ar so zoli sourir tris, so sak lor so ledo. Ler li ti dir mwa ki ti finn ariv ler pou li chal mo ti dimann li kifer. Li ti zis fer enn gran sourir ki ti montre enn ti fant lor so ledan lao ki ti donn li enn karakter spesial.
– Nou ti tom dakor lor pa poz kestion.
– Dakor!
– Pa neseser akonpagn mwa. Mo konn sime.
Parey kouma li ti rant dan mo lavi, li ti resorti. San fraka. San tapaz initil. Mo ti enpe tris me kiksoz ti pe ekler lorizon kouma barlizour. Satya ek mwa nou ti kouma lapli ek soley me akoz sa nou ti donn nesans larkansiel.
