PIGMALION ANBALAO

(SORI, GEORGE BERNARD SHAW)

©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

ENN REVIZION MALELVE
PAR DEV VIRAHSAWMY

O Bondie Saraswati
tranp mo plim dan lank beni,
gid mo lespri ar bote,
plen mo kaye ar bonte.

BANN PERSONAZ DAN LORD KI ZOT PARET

MADAM DANBALANS (ANVIRON 50 AN ME PARET BOUKOU PLI ZENN)
JO, GARSON MADAM DANBALANS (ANVIRON 25 AN)
FI, TIFI MADAM DANBALANS (ANVIRON 30 AN)
DIMOUN 1
DIMOUN 2
DIMOUN 3
DIMOUN 4
LIZA, MARSAN LAZLE-GOYAVDESINN (ANVIRON 30 AN)
PROFESER PIGMALION (ANVIRON 50 AN)
SITARRA (ANVIRON 40 AN)
MARIE-LOUISE, GOUVERNANT KOT PROFESER PIGMALION (ANVIRON 60 AN)
PAPA LIZA, ENN SOMER PROFESIONEL (ANVIRON 55 AN)
MADAM PIGMALION, MAMA PROFESER PIGMALION (ANVIRON 70 AN)
MAZORDOM KOT MADAM PIGMALION

PROLOG

Ena 300,000 banane
nou anset envant koze,
servi labous ek poumon,
lalang, lalev ek nene
pou chombo so destine;
fer so servo vinn epe;
alim limazinasion
pou ekler soley dime.

300,000 banane pli tar
laplipar finn res katar
e detrwa ki kontrol far
kontinie fer zot vantar.

Ale-vini, Pigmalion
tas lor poto kreasion.

300,000 banane pli tar
lalang ankor amare;
lespri souvan lok-loke;
‘ki ete’ pa konn gete;
desten may dan marenwar.

Ale-vini, Pigmalion
tas lor poto kreasion.

TABLO 1

Divan teat Porlwi, apre enn spektak. Gro lapli pe tonbe. Seki finn vinn par loto pe al rod zot loto anba zot parapli; seki res Porlwi pe al marse ousa pe sey gagn enn  taxi. Ena seki res andeor Porlwi e ki peyna loto; zot pe atann transpor piblik aswar. Apre enn gran mouvman ena zis detrwa dimoun dan lavarang teat. Lapli pe dir ‘mwa ki la’.

MADAM DANBALANS
Jo, mo garson al rod enn taxi. Lapli la pa pou aret tonbe.
JO
Kot pou gagn taxi sa ler la? Tou taxi okipe.
FI
Un bachara sa! Nanye li peut fer. Al cherche un taxi, inbecile!
MADAM DANBALANS
Aret britaliz li fi. Ale mo garson; rod kote Plasdarm … sinon al Plasviktorya.
JO
Dan sa lapli la?
MADAM DANBALANS
Hen, pran mo parapli.
FI
Koman je veux fer mwa?
JO
Atann anba lavarang.
FI
Espes de chouchoundar, fatra! Maman, ou pour lèche lui brutalise moi?
MADAM DANBALANS
Fi, kifer to pa koz normal kouma tou dimoun?
FI
Maman chérie, tu veux que je koz gro kreol kom les bachara? No way! Ce patois grossie me fe vomir. Wek! … ou plutôt ‘oueque’!
MADAM DANBALANS
To ankor lamem, Jo. Ale vit mo bebe.
FI
Bebe! Un gro bene, oui. Fatra, to pa’nn tande. Va chercher taxi pou mademoiselle Danbalans. Olie duboute couma statue, bouge le waya. Bouge le waya Monsieur bachara. Maman, tu vois combien il me provok.
MADAM DANBALANS
Jo, lapli finn pase enpe, galoupe al rod enn taxi. Ale beta!
(Ler li sorti lor vites li tap ar Liza, enn mamzel anviron 30 an ki vann lazle goyavdesinn dan bann ti po ki li finn plase dan enn pagne. So pagne tonbe, detrwa po kraze. Jo pa mem arete pou gete.)
LIZA
Eh Jo, gete kot ou fou ou lapat… Get ki ou finn fer … trwa po lazle dan labou … kisannla pou pey lepo kase … faner! 150 roupi dan dilo… enn demi-zourne
travay dan baydoum … mem pa arete pou gete… koumadir nou pa ekziste… kras lor nou ale. … nou pouritir nou … nou nenport nou … lapolis pa trouve sa … nek
mars lor nou laswer … bondie kan ou pou kas-kas zot … fer zot pey zot pese…
DIMOUN 1
eta aret rabase … ena enn mamlouk pe ekrir tou … espesial brannch … miray ena zorey
LIZA
Mo onet mwa… mo viv ar laswer mo travay. … ki mo pa gagn drwa? ou trouve madam dan ki bez sa kouyon la finn met mwa …
MADAM DANBALANS
Ou konn mo garson?
LIZA
Ou garson … kisannla ou garson …
MADAM DANBALANS
Kouma ou kone li apel Jo?
LIZA
jo … tou dimoun jo … e jo dir madam dan zar ki jo se jo…
FI
Sûrement li fer so mofinn avec cette trainée.
LIZA
ki to dir zeswizela … trene … kisannla trene … trene tomem lagel traver … to pou pey dega ki li finn fer … hen … koze lagel dan zar …
DIMOUN 2
Tansion … ena mous pe ekrir …
LIZA
… les li ekrir … li bon li ekrir … mo pou fer deklarasion … lagel traver zoure … dir mo trene … samem zot manier … zot met ar dimoun onet … ki gagn so
lavi ar so prop laswer… kisannla pou pey trwa po kase…
MADAM DANBALANS
Ala ou 150 roupi. Aret agas nou!
LIZA
akoz zot ena kas zot kwar zot tro gran … koz gra … nou ti dimoun peyna personn pou pran nou par … koumadir nou lamone zete nou…
PIGMALION
Aret moulougande mamzel! Ou tapaz pe insilte kolonn sa Tanp Kiltir la, teat ki finn temwen sivilizasion. Aret ou jare verbal. Koz prop, koz langaz gramatikal, semantik ek poetik. Aret fer malang ar parol Bondie. Langaz Labib, roman, poezi dramatik, satirik, romantik pa finn fer pou vomisman ek palab enn garni fware!
LIZA
ki li gagne sa boug la … pa kapav koze kouma tou dimoun … kot li sorti … ki li kwar nou mars ar diksioner … fer vantar ar sertifika … dominer … fer dominer
… grannwar … ki li kwar liete … lapolis … aret sa boug la … taker sa
DIMOUN 3
limem ekrir tou … espion sa
DIMOUN 1, 2, 4
depi talerla pe dir twa Liza …
LIZA
ki li kwar li ete… ekrir … ki li ekrir … kot nou drwa… nou liberte …
PIGMALION
Choupchat chokrri! Ki ou problem?
LIZA
ki drwa ou ekrir seki nou dir… ki drwa …
PIGMALION
Ou enn spesimenn rar dan laboratwar imen.
LIZA
li pe rod avoy mwa labatwar…
PIGMALION
Pa labatwar. La bo ra twar.
LIZA
mem zafer … ki ou kwar zanimo mwa… fer kourrbani
PIGMALION
Ki zafer?
LIZA
ki zafer
PIGMALION
Samem, sa mo ‘kourb …’
LIZA
kourrbani
PIGMALION
Kourrbani. Enn zoli mo. (Li tir so karne pou ekrir) k, o, u, r, b, a, n, i, koumsamem ekrir sa? Enn r ousa rr
LIZA
ki ou pe rabase… ki r ou pe dir
PIGMALION
Eski ou konn ekrir sa lang ki nou pe koze?
LIZA
normal mo konn koz mo lang
PIGMALION
Pa koze! Eski ou konn lir ek ekrir sa gran kado ki nou anset finn donn nou pou ki nou kapav lir parol Bondie?
LIZA
ki ou kriye ar mwa… ou mo papa ou…
PIGMALION
Mamzel, si mo ti ou papa mo ti pou atas ou lor enn sez e pa larg ou tanki ou pa finn konn lir ek ekrir nou lang nasional, senbol nou idantite!
LIZA
tande zot tou… li pe menas pou bat mwa… (li koumans kriye-plore)
PIGMALION
Arete! Aret sa grimas la! … Fasad sa teat la pe plore telman ou fer so zorey fermal ar ou tapaz deregle; ler dan nou kapital pe trangle akoz ou polision sonor ki fann pianter partou. Mamzel, tapaz-tourdi-lespri ki sorti par ou labous ti bizen enn ofans kriminel pini par lapenn kapital.
LIZA
(pa konpran nanye)
plore ‘si pa gagn drwa…
SITARRA
Pa per mamzel. … Misie, ou pa kwar ou pe abriti sa mamzel la?
FI
Oui, il parle grammatical … veut impressioner. Vantar!
MADAM DANBALANS
Fi, res andeor sa!
(anmemtan Jo rantre. Klerman li pa’nn reysi gagn enn taxi. Lorla li tranpe kouma enn kanar.)
Jo, kot taxi? Ayo mo garson, to tranpe net! Tansion to malad.
FI
Se moi ki va et malad. Personn pa pran mwa kontre.
PIGMALION
Dan 5 minit ou bis pe pase, madam. Enpe pasians mamzel!
MADAM DANBALANS
Ki bis?
PIGMALION
Bis Pwentosab. Pa labamem ou reste?
MADAM DANBALANS
Kouma ou kone?
PIGMALION
Dialek Pwentosab li bien spesial. … Ala ou bis pe vini. Anavans … Bonswar madam!
(lafami Danbalans sorti. Zis avan li sorti Jo tern enn kou bien for. Tann so ser dir li, “Pa mettre ton mikrob sur moi!”)
LIZA
(li koz ar Sitarra)
madam, aste enn po lazle goyavdesinn ar enn pov malere ki gagn maltrete ar bann zom violan gramaten-tanto …
SITARRA
Mo diabetik, ma fi! Dokter defann manz sa.
LIZA
ed enn malere… mo enn orfelen… mo paran bien pov …
PIGMALION
Mantez! Madam la fek donn ou 150 roupi.
LIZA
vey ou zafer…
SITARRA
(ar Pigmalion)
Ou konn tou bann dialek nou lang nasional?
PIGMALION
Tou, non. Bann prensipal, wi.
SITARRA
Ou konn Profeser Pigmalion?
PIGMALION
Momem sa! Ou, kisannla ou?
SITARRA
Mo apel Sitarra.
PIGMALION
Mamzel Sitarra, ou pa’nn resevwar mo meyl? Mo ti pe vinn zwenn ou lasemenn prosenn.
SITARRA
Mo ti’le fer ou enn sirpriz.
PIGMALION
Kot ou pe reste?
SITARRA
Lotel Sen Zorz.
PIGMALION
Non, ou pe res Nimero 5, Lari Boukie Banane.
LIZA
Misie Profeser, pran enn po lazle. Ed enn malere.
PIGMALION
Mamzel Moulougande, eski ou prodwi respekte bann norm izienn enternasional, izo 9000 ets?
LIZA
(ar Sitarra)
Mamzel, dir li aret manz mo krann … fer mwa boufon… vadire mo zis bon pou desbinn… mo imen mwa.
PIGMALION
Mamzel…
LIZA
mo apel liza ..
PIGMALION
Mamzel Liza, pou mwa ou enn imen, zanfan Bondie ar enn nam… me ou nam li kouma enn metal mat ki pa pe briye. Li pa briye parski ou pa konn servi pli zoli kado ki nou anset sorti Lafrik, Lerop ek Lazi finn donn nou. Enn zoli lang ki sak fwa ou ouver ou labous ou masakre li … me mo bizen rekonet ki mamzel Pwentosab boukou plis koupab ki ou. … Les mo dir ou enn ti sekre. Mo kapav dan trwa mwa montre ou lir, ekrir e koz telman prop ki bann lider politik pou lager pou ofer ou minister kiltir.
LIZA
baprrebap… pa vre sa…
SITARRA
Posib sa. Bien posib mem.
(Lorloz Katedral Sen Lwi sonn minwi.)
PIGMALION
Mesaz lesiel. Mamzel Liza, Bondie limem pe dir ou aret plengne, moulougande. Hen, pran tousa!
(li devid tou so pos dan pagne Liza)
Si ou replengne, bann anz dan lesiel pou modi ou.
(Pigmalion ek Sitarra sorti ansam. Liza pe kont lamone dan so pagne)

Continue reading “PIGMALION ANBALAO”

LIMEMSA! (libreto pou enn opera pop)

enspire par liv Ezai dan Ansien Testaman

DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

(pou tou sitwayen Repiblik Moris)

OUVERTIR

Lorkes ek koregrafi prezant enn sitiasion apokaliptik. Global warming pe fer ravaz. Nivo lamer pe kontinie monte; siklonn finn vinn pli frekan e pli violan. Parfwa lasesres bril partou. Answit flashfled nway bann rezion. Ena boukou detres ek soufrans.

TABLO 1

Trwa sadou rantre. Sadou Paskal met enn soutann blan; Sadou Panndo met doti ek kourrta blan; Sadou Parrvez met joubba (enn gran rob blan).

SADOU PASKAL
Get ki nou finn fer dan zarden Bondie!
Kot ti ena tou dan balans parfe
Aster bann resor dan lorloz Gaya
Finn deklenke net, finn badal gaya.
DE SADOU
Ki pou fer Paskal? Ki pou fer mo frer?
E pourtan matlo, ena dan nou liv
Kimanier nou tou nou bizen konn viv
Me nisa plen pos fer leker vinn ros
E lespri traver aster finn vinn bos.
SADOU PARRVEZ
Get ki nou finn fer dan zarden Allah!
Kreater finn dir okip bann pie la,
Me nou nou koup pie pou fabrik papie
Pou ploy nou gonaz, ekrir radote.
DE SADOU
Ki pou fer Parrvez? Ki pou fer mo frer?
E pourtan matlo, ena dan nou liv
Kimanier nou tou nou bizen konn viv
Me nisa plen pos fer leker vinn ros
E lespri traver aster finn vinn bos.
SADOU PANNDO
Get ki nou finn fer dan zarden Shakti!
Shakti, Shaktimann finn donn nou lavi
Pou ki nou pran kont tou so bann zanfan.
Pou ti bout ivwar nou touy lelefan.
DE SADOU
Ki pou fer Panndo? Ki pou fer mo frer?
E pourtan matlo, ena dan nou liv
Kimanier nou tou nou bizen konn viv
Me nisa plen pos fer leker vinn ros
E lespri traver aster finn vinn bos.
TRWA SADOU
Get ki nou finn fer dan zarden Bondie!
Nou kiltiv beton dan verze goudron;
Nou fer laparans ranplas konesans;
Nou pe les dolar fer nou vinn soular.
TRWA SADOU
Ki pou fer mo frer? Dir ki bizen fer?
E pourtan matlo, ena dan nou liv
Kimanier nou tou nou bizen konn viv
Me nisa plen pos fer leker vinn ros
E lespri traver aster finn vinn bos.

Continue reading “LIMEMSA! (libreto pou enn opera pop)”