ENN LAVWA DAN ASWAR

©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

Depi enn semenn mo pe anim enn program radio ant ener ek dezer dimaten. Enn program enteraktif. Nanye bien orizinal. Mo zwe lamizik ki mo kontan, mo envit bann oditer reazir e parfwa zot dimann mwa zwe enn dis ki zot kontan. Si posib, mo fer zot plezir. Me plis souvan se pa lamizik ki dimoun rode me plito enn konversasion pou kas silans-solitid aswar. Radio dan nou sivilization bef-dan-disab finn vinn enn far alime dan marenwar pou donn lespwar, enn pasrel ant bann ti lil izole, enn bren lerb anplen dezer. Parfwa li enn lenpos ouver lor lepase, enn ti difil frazil ki met kontak ar enn lexperyans antere dan fon nou memwar kot nou finn bliye so lekzistans, enn signal ki kapav ramenn enn trans lavi lor sirfas.

Zordi swar tou plis trankil ki normal. Zis detrwa kout telefonn. Parmi finn ena enn ensinifian ki profit liberte ki li finn gagne pou vomi pianter ki dan so lespri parski so leker kapon-timid abitie azir dan-nwar-dan-nwar. Ankor senk minit reste. Ki mo pou fer zordi? Aret parla kot enn lotel dite, manz enn ti-zafer, lerla al lakaz, sey dormi enpe. Samem momam mo plis deteste. Retourn lakaz, retourn dan routinn; koze pou labous pa pi. Koz nenport, fer nenport. Mo pe al lor karant-an e mo lavi finn fini vinn nenport. Tou mo bann gran proze depi bien lontan finn tas lor poto. Enn sans ena sa program la. Li permet mwa kominik ar dimoun andeor mo nik … Kisanla sa kapavet? Alo … Silans … Wi … Momem sa … Rozmari! … Kot? … Finn koupe. Teknisien pas jingle. Mo pa’le quar seki finn ariv mwa. Rozmari? Pa posib! Sirman kikenn pe fer mwa mesanste. Me pa kone kot korl la sorti. Dimoun la pa finn kit okenn tras. Si Rozmari sa, li pou retelefone. Sirman enn kout flouk li finn tap lor program la, li finn tann mo lavwa, mo nom e li finn anvi repran kontak. Lor kouto. Zis pou fer mwa kone ki li dan paraz. Kifer li finn atann dernie ler? Sirman li pou repran kontak. Les mo kit enn mesaz dan resepsion pou dir zot ki si ena korl pou mwa avoy li dan mo biro.

Atann, atann, atann. Touzour pa nanye. Komie letan mo finn atann? Ler mo somey kase barlizour pe deza kolorye lorizon. Mo dimann resepsion si ti ena korl pou mwa. Non. Personn pa ti telefone. Me Rozmari? Rev ousa realite? Ase fer to kouyon. Rozmari ti telefone. Ti pre pou dezer-dimaten.

Drol! Ki pe arive? Souvan mo pas dan sa sime la. Me zordi gramaten li pe paret diferan. Koumadir mo pe get li ar lizie nef. Enn lavwa dan aswar kapav fer sa? Eski mo pe vinn fou? Sirman koumsamem lafoli koumanse. Nepli kone ki rev, ki realite. Me Rozmari pa enn rev. Li ti ekziste, li ankor ekziste. Talerla mo ti tann so lavwa. Pa rev sa. Se lepase ki pe rod so vanzans. Depi enn bon bout letan sa loto la pe swiv mwa. Enn taxi. Me ena kikenn deryer. Kikenn ki resanble … Non. Mo tro fatige. Mo vizion pa kler. Pa kapav li sa. Ki Rozmari pou vinn fer isi? Les mo arete, mo gete ki taxi la fer. Li double mwa li ale. Taxi la vid deryer. Kikfwa pasaze la finn koule pou mo pa trouv li. Kifer? Ala li reparet. Mem foular ki Rozmari ti abitie mete … Kikenn pe rod fer mwa vinn fou.

Continue reading “ENN LAVWA DAN ASWAR”

DOKTER KALIPALEND

©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

Lontan, bien-bien lontan, avan ki ti donn li nom Jericho, nou planet ti apel Kalipalend e dan Kalipalend ti ena enn dokter ki tou dimoun ti apel Dokter. Pandan bien lontan so nom ti dan labous tou dimoun, mem bann ki pa ti tro kontan li, ziska ki enn zour … Se so zistwar ki mo granper Iranah – Tata Iranah, nou ti apel li – ti kontan rakont nou pandan konze Desam kan saler lete ti obliz nou rod freser anba pie tamaren, dan bordir sime.

Dan lanwit so nesans, enn move koutvan ti sakouy lakaz lapay kot li ti pran nesans. Lelandime bann sime labou ti ranpli ar feyaz ek ti brans ki pa ti kapav reziste presion divan. Dan vilaz ti ena mem plizier lekiri, lakwizinn ek latrinn – bann ti marray frazil – ki ti zet lekor, dimann divan pardon. Bann pousari, exper lor lir lepase ek lavenir dan soufrans enn ti brans depaye ki finn tas dan labou, ti konvok enn pannchayt pou diskit sinifikasion sa evennman la. Ena ti trouve, parski ti ena enn sel zanfan ki ti ne sa swar la, ki bondie Kalipalend ti avoy sa zanfan la ar enn mision: kraz seki vie pou ranz seki nef. Ena lezot ki ti panse ki lesiel kot bondie la tanzantan ti pas vakans, kan li ti plen ar gomon dan fon dilo, ti pe anons danze: sa piti la pou devir tou. Li pa pou respe ni gran, ni ran. Ena mem enn parmi zot ki ti propoze ki bizen ferm so lizie pou toultan; fale pa less li gagn lafors pou fann pikan. Ler bizen vote pou deside ki pou fer ar li, enn vie pousari, sourd, aveg ek malad-malad – ki ti fini pran so pansion depi bien lontan me ki ti enkapab res kot li, fou dimoun lape – dimann ki zot explik li ki pe pase.

Tousaletanla li pa ti tann nanye. Kouma pou explik enn vie fou aveg ek sourd ki ena enn gran problem ki kapav menas sekirite nou vilaz lor teren glisan dan bor ganndol. Tou dimoun seye me abba mem. Zero plonbaz. Ti kapav pa pran li kont me bann pousari Kalipalend ti per malediksion vie bonom la ki ti ena enn labous pli sal ki latrinn dok. Pou evit dezagreman zot ti deside pou azourn deba san pran desizion. Depi sa zour li ti vinn enn prensip fondamantal dan doktrinn Kalipalend ki kan gagn difikilte explik kiksoz ousa konpran kiksoz li ti preferab pa pran desizion, tansion pa kone ki kapav arive. Pli tar kan Kalipalend ti vinn Jericho, pou ki rezon personn pa kone ousa pa anvi rapel, mem prensip ti vinn verite sakre: fale pa tous kiltir ansestral, fale pa sanz labitid. Seki ti ete bizen ete ziska leternite. Tann dir ki lor tablet ki bondie ti ekrir bann komannman pou donn sef pousari siprem tousa ti marke kler-kler blan lor nwar ar laso me malsans divan ek lapli depi lontan ti fini efas lasazes klasik … Konfizion zeneral koze par lizie, zorey ek lespri bouse ti zwe dan lentere ti baba fek ne enn swar koutvan ki ti gagn enn seke pou kontinie viv. Plitar so gourou ti rakont li sa e depi sa zour la li ti azout enn nouvo komannman ar laso lor ros nwar: ena enn bondie spesial pou Kalipalend.

So lanfans ordiner, san problem dan laferm so papa ti permet li apresie valer later parski se grasa prodwi later e travay so papa ki li ti kapav viv ase konfortab e al lekol ki sa lepok la ti konsidere kouma enn lix. Li ti enn bon zanfan mwayen, pa extra me travayer. Li ti ena enn kalite ki ti so pli gran defo, enn defo ki ti so pli gran kalite. Kan li anvi enn kiksoz li viz li, fixe li, servi tou sime posib pou gagn li e kan li gagn li, li chombo li, tini li, may ar li pa les li sape mem kan tou dimoun kone ki ler finn arive pou sanz baz ek mouyaz. Depi li ti bien zenn li ti anvi vinn dokter sirtou depi zour ki ti dekouver ki kantite dimoun ti per e respe enfirmie lopital tabisman ki zot ti apel dokter. Dan bann vilaz ki ti pouse otour moulen sa misie la ti kouma enn ti bondie. Dimoun pa ti pe al get li zis kan zot malad me pou toutsort kalite rezon. Zot gagn lager ar zot fam zot al get li; zot tifi pa pe gagn demann zot al get li. Ena mem enn ki ti al get li parski zame li pa gagn lotri. Dokter enfirmie lopital tabisman ti pe itiliz so lafors, mazik, sarm ek bagou pou tir zi ar seki li anvi. Enn palabrer dan vilaz ti dir mwa enn zour ki dokter enfirmie lopital tabisman ti kontan met lame dan sokola. Bann zenn fam, zennfi e ti garson ti pe pas dan pake.

Dan so kafe pa ti ena triyaz.

Continue reading “DOKTER KALIPALEND”