ALIAS MEME

©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

Enn fam anviron swasant-senk-an pe atann pou travers sime lor krosing kot ronpwen Beau-Bassin. Malgre so laz, so farde enpe ekzazere, ena enn zafer ar li ki fer dimounn tourn latet pou gete.

Enn BMW dernie model, gri metalize, prop kouma enn loto dans shoroum, arete. Fam la travers sime. Dan loto, lor volan de lizie dilate-emosione swiv so tipa-tipa lor krosing. Ler li demare, li sey swiv li dan so retrovizer.

– To konn li?
– Kisannla?
– Sa vie fam ki fek travers sime.
– Non… Kifer?
– Koumadir to’nn trouv kikenn to kone.
– Kiler bizen ariv erport?
– Ena letan.

Zame li finn reysi kasiet nanye so fam ki lir so lespri kouma enn liv ouver. Me li prefer pa koze. Kan sa arive li koule dousman-dousman dan enn lemonn silans kot li tousel konn laport sorti.

Ler zot ariv erport, li depoz so fam kot diparcher, al kit so loto dan parking, revinn pou zwenn so fam apre tchekin. Tou finn revinn normal, li paret. Ti komanter, rekomandasion, konsey dernie ler. Zot anbrase.

– Pa bliye telefone pou donn mwa detay lor to vol retour.
– Salam gate. Pa bliye bizen fer vaksinn Zoulou.

Apre ven-tan maryaz zot relasion finn vinn preske mekanik. Kouma de adilt mazer, mir, responsab zot konn zot rol ki zot zwe dapre regleman, dapre koutim.

Lor sime retour li koumans santi enn drol sansation; sansasion enn liv ki mank enn sapit, sansasion enn moter ki mank enn piston, sansasion enn lorkes ki peyna batri. Ler li ariv kot enn landrwa dezerte kot lanatir abondan finn reysi pous dimoun, li bord so loto, arete, kit so loto, rant dan enn ti bwa. Dan sa sezon la bann pie, bann plant ek bann lerb lor later zot foul ar verdir ek fler. Bann zwazo ek bann ensek sant kouler ek labondans. Tousa fer li rapel bann ti zafer fondamantal ki BMW pa kapav ranplase.

Li ti ena sez-an. Tou bann zenes dan so group ti fini konn lamour ar enn vwazinn, ar servant ou, ar piten. Li tousel ti piso. Li ti pe santi li mari kouyon. Sirtou li ti pe gagn per.

Li vre ki li ti bien timid. Ti bizen kas piso. Enn so bon kamwad ti donn li enn ladres e enn swar li ti sove par lafnet so lasam. Li ti al kot Meme. Lor vites Meme ti met li alez, ti tret li kouma enn gran. Me parski li ti enpe tro nerve, li pa ti kapav kontrol bien so mouvman e vit, enpe tro vit, tou ti fini.

– Prosenn fwa li pou plis korek, fer mwa konfians.

Continue reading “ALIAS MEME”

ZISTWAR WILHELM EK JACOB GRIMM Rerakonte par Dev Virahsawmy

TEX SOURS: The Project Gutenberg EBook of Grimms’ Fairy Tales, by The Brothers Grimm; Translated by Edgar Taylor and Marian Edwardes.
©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

ZWAZO AN-NOR

Enn fwa dan enn pei ti ena enn lerwa ki ti ena enn zoli zarden e dan sa zarden la ti ena enn pie pom ki ti raport pom dore. Toulezour ti kont bann pom lor pie e ler zot ti koumans mir ti dekouver ki sak swar enn ti disparet. Sa ti fer lerwa bien ankoler e li ti donn lord so zardinie veye anba pie toutlanwit. Zardinie la ti dimann so pli gran garson fer gardien aswar me ver minwi li ti gagn somey. Gramaten ler so somey ti kase, enn lot pom ti manke. Lerla li ti dimann so deziem garson vey pie la me li ‘si ti gagn somey zis minwi e lelandime enn lot pom ti manke. Lerla so trwaziem garson ti dimann so papa pou vey pie la me bonom la ti bien ezite okoumansman parski li ti per ki enn maler ti kapav ariv li. Me pli tar li ti aksepte e ti garson la ti al alonz anba pie la pou veye. Ler minwi ti sone, li ti tann enn tapaz frotman plim. Enn zwazo an-nor ti pe anvole, vini. Ler zwazo la ti pe rod kas pom la ar so lebek, ti garson la ti viz li ar so fles. Me fles la pa ti bles zwazo la. Zis enn plim dan so lake ti tonbe. Zwazo la ti anvole, ale. Konsey lerwa ti zwenn lelandime pou etidie sitiasion la. Tou dimoun ti dakor ki sa plim la ti ena plis valer ki tou fortinn dan rwayom. Me lerwa ti deklare, “Pou mwa, enn plim pa ase. Mo bizen zwazo la net.”

Pli gran garson zardinie la ti gagn lord pou al sers zwazo la. Tou dimoun ti panse ki sa ti enn travay fasil. Apre ki li ti finn mars enn ti distans li ti ariv dan bor enn danbwa e la li ti trouv enn renar pe asize. Li ti pran so lark ek fles pou touy li. Renar ti dir li, “Pa touy mwa. Ou pou bizen mwa. Mo kone ki ou bizen. Ou pe rod zwazo an-nor pa vre? Kontinie ou sime ziska prosen vilaz e laba ou pou trouv de oberz enn vizavi lot. Enn bien zoli, extra bon ek konfortab. Pa rant ladan. Al dan seki malang-malang la. Pa get so vilen.” Me lom la ti panse, “Ki sa bourrbak la kone lor la?” Li ti viz renar la ar so fles. Li ti rat so kou. Renar la ti dres so lake e lor vites li ti fonn dan bwa. Garson la ti kontinie so sime e ler soley ti pe al kouse li ti ariv dan vilaz kot ti ena de oberz enn vizavi lot. Dan enn, dimoun ti pe sante, danse ek amize; lotla ti paret bien malang ek mizer. “Fode mo enn veritab gopia”, li ti panse, “pou kit enn plas delis ek delix pou al pas lanwit dan enn maray.” Alor li ti rant dan oberz jalsa; li ti manz bon manze; bwar bon diven. E li ti bliye zwazo, pei ek so mision.

Boukou letan ti pase e gran garson la pa ti retourne. Papa la ti avoy so deziem garson e mem zafer ti ariv li. Li ti zwenn renar; pa ti ekout bon konsey. E ler li ti ariv dan vilaz la, li ti trouv so gran frer pe maja karro kot lafnet oberz jalsa. Li ti dir so ti frer vinn zwenn li. Ti frer la pa ti kapav reziste tantasion. Li ‘si ti rant dan jalsa; ti bliye zwazo, so pei ek so mision.

Ankor boukou letan ti pase. Pli ti frer ti anvi al rod zwazo an-nor laba dan lemonn ki li pa ti kone me so papa ti dir non parski li ti bien atase ar li e li ti per ki ariv li enn maler. Finalman li ti sede parski garson la ti malere dan lakaz telman li ti anvi al rod zwazo an-nor. Ler li ti ariv dan bor danbwa, li ti zwenn ar renar ki ti donn li bon konsey. Li ti remersie renar e li pa ti sey touy li kouma so de frer ti rod fer. Renar ti dir li, “Asiz lor mo lake e lor vites mo pou transport twa.” Alor li ti asiz lor lake renar ki ti koumans galoupe atraver danbwa ek montagn telman vit ki pwal ek seve ti pe ronfle dan divan.

Ler zot ti ariv dan vilaz la, tilom la ti ekout konsey renar e li ti al direk dan oberz malang ek mizer e li ti pas enn lanwit pezib. Boner gramaten, renar ti vinn zwenn li avan li ti koumans so vwayaz e ti dir li, “Al drwat divan twa ziska to ariv kot enn sato. Divan sato pou ena enn detasman solda ki pe dormi ek ronfle dan zot somey; pa pran zot kont; al drwat dan sato; kontinie to sime ziska to ariv kot lasam kot zwazo la ete dan enn kazot anbwa; akote pou ena enn volier an-nor; falepa tir zwazo la dan kazot anbwa pou met li dan volier an-nor; si to fer sa, bel dezagreman.” Lerla renar la ti redres so lake; tilom ti asiz lor li e renar ti fons atraver danbwa ek montagn telman vit ki pwal ek seve ti pe ronfle dan divan.

Kot lantre sato, tou ti parey kouma renar ti dir. Tilom ti rantre e dan lasam kot zwazo ti ete, li ti trouv zwazo la dan enn kazot dibwa. Akote ti ena enn volier an-nor ek pre ar volier la ti ena trwa pom ki ti disparet dan zarden lerwa. Li ti fer lespri travay, “Pa kapav fer fos amenn enn zwazo an-nor dan enn kazot malang-malang.” Alor, li ti ouver kazot, pran zwazo pou met li dan volier an-nor. Lerlamem zwazo la ti larg enn kriye sitan for ki somey solda ti kase. San perdi letan zot ti may tilom ek amenn li divan lerwa. Lelandime gramaten tribinal lerwa ti ziz li. Apre ki ti finn ekout tou evidans, tribinal ti rann so verdik: kondanasionamor. Amwen, amwen! Si li ti donn lerwa enn seval an-nor ki ti kapav galoup osi vit ki divan, lerla li ti pou kapav gagn lavi sov. Anplis li ti pou gagn zwazo an-nor pou li.

Li ti repran larout. Li ti tris ek dekouraze kan li ti retrouv so kamarad renar ki ti dir li, “To trouve ki arive kan to pa ekout bon konsey. Me mo pa pou abandonn twa. Mo pou ed twa pou gagn seval an-nor si to ekout bien mo konsey. Al drwat divan twa ziska to ariv kot sato kot seval la so lekiri ete. Akote to pou trouv palfrenie pe ronfle. San fer tapaz pran seval la. Tansion twa! Atas so vie lasel ankwir; evit lasel an-nor ki akote.” Lerla tilom ti asiz lor lake renar e zot ti travers danbwa ek montagn telman vit ki pwal ek seve ti pe ronfle dan divan.
Tou ti al dapre lord. Palfrenie ti pe rofle e so lame ti poze lor lasel an-nor. Kan tilom ti get seval an-nor li ti sagren parski pou li pa ti kapav met enn vie lasel ankwir lor enn zoli seval an-nor. “Bizen donn li the best! Samem so yes!” Ler li ti trap lasel an-nor, palfrenie so somey ti kase e li ti koumans irle. Enn ta solda ti tom lor tilom, ti may li; lelandime ti pas li lakour lerwa ki ti don so santans: kondanasionamor. Me, me, me. Si li ti reysi amenn zoli prenses divan lerwa, so lavi ti pou sov e anplis li ti pou gagn zwazo ek seval an-nor kom rekonpans.
Lerla li ti repran larout dan latristes. Me vie renar ti vinn ver li e ti dir li, “Kifer to pa ekout bon konsey? Si to ti ekout mwa, zwazo ek seval an-nor ti pou dan to lame. Ekout mwa bien. Al drwat divan twa e ler labrim leve to pou ariv kot enn sato. Minwi zis prenses la abitie rant dan saldeben. Al ver li e donn li enn badou. Lerla li pou swiv twa. Me fer bien atansion! Falepa to les li al dir orevwar so papa ek so mama.” Renar ti dres so lake e zot ti travers danbwa ek montagn telman vit ki pwal ek seve ti pe ronfle dan divan.

Ler zot ti ariv kot sato, tou ti pas kouma renar ti dir. Minwi zis prenses la ti rant dan saldeben e tilom ti donn li enn badou. Deswit li ti aksepte pou sove ar tilom me li ti sipliy li ar gro larm dan lizie pou les li al dir orevwar so paran. Okoumansman li ti refize me kan prenses la ti koumans plore for-for, ti tom lor lipie, tilom li pa ti kapav tini. Li ti sede e ti permet prenses la al dir so paran orevwar. Ler zot ti ariv kot lakaz paran prenses bann santinel ti leve e tilom ti revinn prizonie.

Zot ti amenn li divan lerwa ki ti dir li, “Si to’le gagn mo tifi, to bizen kapav dan wit zour plati sa kolinn ki bar mo gete depi mo lafnet.” Kolinn la ti telman gran ki lemonn antie pa ti pou kapav fer li disparet. Tilom ti travay dir pandan set zour me kolinn la ti dir ‘mwa ki la’. Renar ti borde e ti dir li, “Al dormi twa; les mo fer louvraz la.” Ler li ti leve kolinn ti nayba. Tilom ti dan mangann. Li ti al get lerwa pou dir li ki louvraz prop ti finn fini fer ek ki lerwa ti bizen respekte so promes.
Lerwa ti oblize onor so promes e tilom ti pran sime retour ar so prenses. Lerla renar ti vinn ver li pou dir li, “Nou kapav tap touletrwa: prenses, seval ek zwazo.” “Vremem!” tilom ti dir. “Serye net! Me kouma pou fer?”
“Si to ekout mwa bien, ena sime.” Renar ti kontinie. “Kan to al kot lerwa, to dir li, ‘Ala ou prenses.’ Li pou dan lazwa. Lerla to mont lor seval an-nor ki zot pou bizen donn twa, to lev lame pou dir salam. To kas pognedme ar prenses andernie. Nek ris li, met li lor seval e fonn atoutvites.

Tou ti al dapre plan. Lerla renar ti dir tilom, “Kan to ariv kot sato kot zwazo la ete, mwa ek prenses nou pou res kot laport. Twa to rant andan lor to seval pou koz ar lerwa. Kan lerwa sir ki seval la foul korek li pou fer amenn zwazo la. Twa to bizen tini anplas e dir ki to bizen get bien si pa ena trikaz. Zot pou bizen donn twa zwazo la pou to gete. Kouma zot fer sa, chom zwazo la e fonn lor vites.”
Tou ti deroul dapre plan. Kot laport prenses ti mont lor seval e zot ti al dan enn lafore. Lerla renar ti dir tilom, “Aster to bizen touy mwa, koup mo latet ek mo lapat.” Tilom ti refiz touy so bienfeter. Renar ti dir li, “Malgre to refiz fer seki mo pe dimann twa, mo pou donn twa de konsey: premie dabor, pa pey okenn kosion pou tir kikenn dan prizon; deziem dabor, zame pa asiz dan bor larivier.” Lerla renar ti ale. Tilom ti reflesi, “Fasil rapel sa de konsey la.”

Lor so seval ar so prenses li ti ariv dan vilaz kot li ti kit so de frer. Ti ena bel garrbarr. Li ti dimann dimoun ki ti pe arive. Zot ti dir li, “Pe pandi de zom.” Ler li ti vinn pli pre li ti dekouver ki sa de zom la ti so de frer ki ti vinn voler. Li ti dimande si ti kapav fer kiksoz pou sov zot lavi. Zot ti dir li ki sel solision se ki kikenn pey enn gro lamann pou aste liberte sa de voler la. San tike, li ti pey domaz ek lentere e donk so de frer ti gagn zot liberte. Ansam zot tou ti pran sime lakaz.

Ler zot ti ariv kot danbwa kot zot ti zwenn renar premie fwa, ti pe fer telman bon ki de frer la ti dir, “Anou kas enn poz dan bor larivier, manze, bwar ek repoze.” Tilom ti aksepte. Li ti bliye konsey renar. Li ti kas enn poz dan bor larivier. So defrer tret ti pas par deryer, pous li dan raven, koken prenses, seval ek zwazo e zot ti al direk kot zot prop lerwa. Zot ti dir li, “Mazeste, grasa nou prop zefor nou finn reysi amenn tousa pou ou.” Ti ena bel tamasa dan pei. Me seval ti refiz manze; zwazo ti refiz sante e prenses pa ti aret plore.
Tilom ti tom dan fon raven; li ti blese me, so sans, larivier pa ti fon. Me kouma lapant ti glisan li pa ti pe kapav remonte. Renar ti revinn ed li. Malgre ki li ti ankoler, renar pa ti kapav abandonn li. Li ti dir li, “Trap mo lake.” Koumsa li ti reysi ramenn li lao. Lerla li ti rakont tilom kouma so de frer ti finn fer plan pou asasinn li. Lerla tilom ti degize kouma enn mandian e li ti rant dan lakour lerwa. Kouma li ti ariv laba, seval ti rekoumans manze; zwazo ti rekoumans sante e prenses ki aret plore. Li ti al direk kot lerwa pou denons so de frer ki ti gagn pinision ki zot ti merite. Tilom ti marye ar prenses e lerwa ti fer li vinn so prop eritie.

Enn bon bout letan pli tar ler tilom ti pe mars kot danbwa li ti rezwenn renar ki ti sipliy li pou touy li e koup so latet ek so lapat. Sannkoutla li pa ti refize. Mirak! Renar ti vinn enn prens, frer prenses ki ti disparet bien-bien lontan.

Continue reading “ZISTWAR WILHELM EK JACOB GRIMM Rerakonte par Dev Virahsawmy”