TARTIF FRODER PAR MOLIÈRE

©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

BANN PERSONAZ DAN LORD KI ZOT PARET

MADAM PERNEL (mama ORGON)
FLIPOT (servant MADAM PERNEL)
ELMIR (fam ORGON)
MARIYANN (tifi ORGON)
DORINN (servant lafami ORGON)
DAMIS (garson ORGON)
KLEANT (frer ELMIR)
ORGON
VALER (fianse MARIYANN)
TARTIF
LORAN (serviter TARTIF)
MISIE LWAYAL (wisie)
KAPITENN

AK 1 SENN 1

MADAM PERNEL, FLIPOT (so servant), ELMIR, MARIYANN, DORINN, DAMIS, KLEANT.

MADAM PERNEL
Nou’ale Flipote, nou’ale, isi mo pa pou viv.

ELMIR
Ou mars telma vit-vit mo pa pe kapav swiv.

MADAM PERNEL
Pa deranz ou mafi, res anplas, pa bouze;
Sa bann simagre la peyna plas mo kote.

ELMIR
Mo bizen dapre lord fer mo devwar belfi.
Ou, mo belmer, dir mwa kifer vit ou sorti?

MADAM PERNEL
Mo pa pe kapav get dezord dan ou lakaz,
Person pa fer zefor pou respekte mo laz.
Mo pe kit ou lakaz konfizion dan lespri;
Sak fwa mo donn konsey kikenn vinn fer dibri;
Bon mannyer finn fane, vilgarite partou;
Rwayom Lerwa Peto kikfwa ti’ena plis gou.

DORINN
Si…

MADAM PERNEL
Ou, ou pa bliye, isi ou enn nenenn.
Ou’ena enn gran lagel pli long ki lansemenn,
Ou met nene dan tou zafer pa regard ou.

DAMIS
Me…

MADAM PERNEL
Ou mo ti-zanfan, ou enn gro piaw san trou :
Ekout mwa, ou granmer, mo kone ki mo dir;
Mo finn dir ou papa, plis ki san fwa mo sir,
Ou mannyer fer mwa per, ou pou fini bien mal
E ou pov, pov papa pou gagn traka par bal.

MARIYANN
Mo kwar…

MADAM PERNEL
Ayo Bondie! Ou so ser, mem grimas.
Deklar sen, inosan, bon zanfan san enn tas;
Dilo trankil, monwar, mo konn ou profonder,
Ou kasiet ar parfen enn kantite pianter.

ELMIR
Pa bon…

MADAM PERNEL
Belfi, shut up! Aster la ekout mwa.
Mo pa kontan ditou, tou sa sinema la :
Ou ti bizen donn zot bann bon lekzanp pou swiv,
Zot pov mama ki’nn mor, omwen ti plis konn viv.
Ou nek konn bangole; mo lespri fatige
Ar kas ou depanse lor lenz ek lor soulie.
Si ou’anvi fer plezir ou mari dan lakaz
Li napa neseser fer tousa letalaz.

KLEANT
Me madam apre tou…

MADAM PERNEL
…Ou bofrer mo garson,
Mo estim ou boukou, kontan ou, me tansion,
Si mo ti fam marye mo garson, san tarde
Mo ti pou dimann ou sorti isi ale.
Ou kontan dir dimoun kimannyer bizen viv,
Me ou bann lide fou, bon dimoun refiz swiv.
Sori, mo pe koz fran; samem mo labitid,
Kan mo pans enn zafer mo pa zwe rol timid.

DAMIS
Be ou Misie Tartif, li li foul korek li…

MADAM PERNEL
Li li enn bon dimoun, zot bizen ekout li;
Mo sap lor kal brit-brit kan mo trouv enn fatra
Rod sikann ar Tartif ki plis ki enn papa.

DAMIS
Hen! Kisasa? Nowe! Ou’le les enn foser
Vinn fer so diktater, vinn enpoz so mannyer,
Anpes nou viv lavi mannyer nou finn swazir
Parski gran Misie la napa trouv so plezir?

DORINN
Pa kapav ekout li, fer dapre so lespri :
Tou seki nou anvi li li zis pou modi;
Li for dan kritike, limem Misie Konntou.

MADAM PERNEL
Li pa kritik dan vid, li pans bon pou nou tou.
Si nou swiv li nou pou pran sime paradi,
E mo garson bizen fors zot mars deryer li.

DAMIS
Mo pa dakor granmer! Ni papa, ni personn
Pa kapav obliz mwa respekte enn felonn.
Mo pou vann mo konsians si mo koz lot mannyer;
Tou seki li rod fer plen mo nam ar koler;
Nek gete, mo kone, ant mwa ek sa boug la
Pa zordi, pa dime pou’ena enn bel bala.

DORINN
Ayo! Ki mo pou dir? Enn veritab skandal!
Enn enkoni vini, tal partou so lagal.
Ler li ti debarke, veritab nwar-touni,
So lenz ti kas-kase, li ti pe mars pieni.
Zordi li finn bliye seki li ti ete,
Vir tou ambalao, pran renn dan so lame.

MADAM PERNEL
Dir granmersi Bondie! Lemonn ti pou verni
Si tou ti pe marse dapre so lord beni.

DORINN
Ou finn met dan latet ki li li enn gran sen,
Me kwar mwa, so bataz ipokrit peyna fren.

MADAM PERNEL
Get li koze!

DORINN
Peyna sime fer li konfians,
Ni li, ni so Loran, san enn bon referans.

MADAM PERNEL
Gete, mo pa kone si Loran li tiptop
Me mo donn garanti ki Tartif li bien prop.
Zot rod fer li ditor, ayir li plis ankor
Parski li dir zot tou sak fwa ki zot antor.
So leker boulverse par pese lor later,
So sel gran anbision fer zot evit lanfer.

DORINN
Korek sa! Me dir mwa kifer depi enntan
Li boud bann viziter ki nou nou bien kontan?
Ospitalite finn vinn telman gran pese
Ki li bizen fer dibri, touy trankilite?
Zot ole mo dir zot veritab makadam?
Mo bien kwar misie la pe pous bor ar madam.

MADAM PERNEL
Bous labous, reflesi, apre sa ou zaze.
Pa zis li ki pe blam zot bann aktivite;
Zot bann frekantasion ar so agrram-bagrram,
Filwar loto divan laport, finn vinn enn dram,
Ban sofer, serviter fer tapaz fennsifer,
Tousala fer dimoun dan paraz koz kontrer.
Mem si mwa mo pa kwar ki ena zafer drol
Me dimoun pe koze, pe servi parabol.

KLEANT
Madam eski kapav anpes zot fer palab?
Si pran zot kont lavi ti pou ensiportab,
Akoz detrwa rimer lor sesi lor sela
Pa kapav gat zami, pou nanye pran traka.
Dizon nou deside fer seki ou pe dir,
Ou kwar ki bann rimer, bann palab pou’aret zwir?
Kont lespri palabrer pa’nkor ena baraz.
Fale pa nou pran kont parol vid fer tapaz;
Nou bizen viv lavi, dapre nou prop konsians,
Les seki zwir zaze dan zot extravagans.

DORINN
Pa Daphne nou vwazinn ek so tipti toutou
Ki pas tou zot letan fann labou lor nou tou?
Touzour seki pe viv mannyer plis ridikil
Zot premie pou envant mil zistwar enbesil;
Si koumadir zot kwar, ant entel ek entel
Paret kapav ena enn zistwar bagatel,
Lor vites fann nouvel, met zepis masala,
Ranz li dan lamannyer, fer enn gran tamasa.
Zot met zot makiyaz lor seki lezot fer
Pou kasiet zot pese, pas pou bann zoli fler,
Degiz zot trikmandaz ar enn mask inosan
Pou fer tou dimoun kwar ki zot dosie bien blan,
Tousa pou zot detourn latansion lor lezot,
Pran zot prop malpropte balans li lor enn lot.

MADAM PERNEL
Tou seki ou pe dir peyna okenn valer.
Nou tou kone Orant so lavi san loder :
Li bien-bien relizie; e dimoun finn dir mwa
Li pa dakor ditou ar tou zot tralala.

DORINN
Enn zoli lekzanp sa! Napeyna so segon!
Foul dakor madam la zordi viv dan glason;
Me kan laz finn rantre zestaz bizen sanze,
Mo dakor ki aster li rod swiv tras Bondie.
Me kan li ti kapav may bann zom dan so piez
Li pa ti kil parad, res lakaz lor enn sez;
Ler li finn dekouver li pe perdi kara,
So sarm pe disparet, li deklar sen do ta,
Li met so degizman moral ek spiritiel
Pou kasiet so febles : so bote fer lagel.
Bann fam ki bien fer zes dan lepok zot zenes
Soufer kan bann pwenter bat karte kouma fles.
Napeyna lot sime pou kasiet zot sagren,
Zot met mask relizion, gagn sertifika sen,
Lerla zot tom dan lot lextrem, pa badine,
Zot trouv pese partou, zot pa konn pardone.
Zot pas tou zot letan tir defo ar dimoun,
Pa kwar pou fer dibien! Zot zalou ki fer goun.
Zot pa fouti soufer ki enn lot gout zwisans
Ki zot zot pa kapav parski laz gat zot sans.

MADAM PERNEL
Ala zoli zistwar pou fer zot lavi dous.
Belfi, dan ou lakaz oblize bous labous
Parski Madame DORINN limem refri koze.
Eski zot donn mwa drwa dir seki mo panse?
Mo garson li finn fer tou seki bizen fer
Ler li finn akeyir enn dimoun prop, senser;
Bondie finn avoy li pou met lord dan lespri
Kabose bann dimoun devergonde isi;
Zot bizen ekout li pou zot nam dan martir,
Ekout so komanter, li kone ki li dir.
Zot fer fet, zot fer bal, zaze, zaze, zaza.
San zot realize, Satan pe fer maja.
Zame tann zot priye, swa koz parol Bondie,
Zot koz dan vid, soley leve-soley kouse;
Souvan-souvan, toultan, zot nek tray zot prosen
Kont sesi, kont sela zot fer palab san fen.
Bann bon dimoun ki la, be zot latet gate
Par koze initil dan zot bann komite.
Dan enn fraksion segonn zot fabrik mil palab.
Lot zour enn gran dimoun, pa enn senp mizerab,
Dir mwa ki zot lakaz parey latour Babel.
Baba! Bel-bel bala tourn dan gran karousel!
Par ekzanp li dir mwa ki lot zour enn pasan…
Alala! Misie la pe koumans riy foutan!
Al kot ou bann boufon ki konn fer ou riye,
Pa bizen… Salam! Isi pa gagn drwa koze!
Mo’nn perdi tou lestim ki mo ti’ena pou zot,
Pa dime ki mo pou remet lipie kot zot.
(Li donn Flipote enn kalot)
E ou ki ariv ou, ou labous anpandan.
Tansion! ou’le enn lot kalot pou ou konpran?
Marse fatra, marse!

Continue reading “TARTIF FRODER PAR MOLIÈRE”

POEZI PARLAN EK SANTE/ AUDIO BOOK OF SONGS AND POEMS

  TIT/TITLE WEB URL/LINK ENTERNET
1 ASWAR Fer Nwar https://www.youtube.com/watch?v=Fv8N2Ne-Kmw
2 AYO MATLO https://www.youtube.com/watch?v=Azn0fSEUk_0
3 BANANE https://www.youtube.com/watch?v=BTKyI-dLnkQ
4 BETI https://www.youtube.com/watch?v=7J-NESG-m0o
5 BONNANIVERSER https://www.youtube.com/watch?v=6UETjJwpGG8
6 BONOM NWEL https://www.youtube.com/watch?v=8zjEKth-KnQ
7 Bouke Larkansiel https://www.youtube.com/watch?v=n_pnr_hHzfQ
8 CHANDA MAMA https://www.youtube.com/watch?v=CRdbR5xCVPc
9 DILE KAYE https://www.youtube.com/watch?v=gaeDVW77_4I
10 ENN NISA APAR https://www.youtube.com/watch?v=uGfQrss2dWo
11 FET MAMA 1 https://www.youtube.com/watch?v=NcOWwkXevFY
12 FET MAMA 2 https://www.youtube.com/watch?v=UltfmMkWS_I
13 FIT TO KREYON https://www.youtube.com/watch?v=h8KnrYRafnY
14 GLOBAL Donn Bal https://www.youtube.com/watch?v=CcsNRQViCRU
15 GOUNA https://www.youtube.com/watch?v=CcsNRQViCRU
16 Kan Ler Finn Arive https://www.youtube.com/watch?v=8KQgc2kpVog
17 KARO BRILE https://www.youtube.com/watch?v=K8zDt5mlSJc
18 KAS-KAS NIKOLA https://www.youtube.com/watch?v=H-ZlQzgBWw8
19 KAYSE BELONA https://www.youtube.com/watch?v=sFIoLIZFXXU
20 KI KALITE https://www.youtube.com/watch?v=GLqYOekz-0I
21 KILTIR DIZITAL https://www.youtube.com/watch?v=dcJMWgqK1QE
22 KININN MIL ZEPIS https://www.youtube.com/watch?v=Rak96FvrfjQ
23 KONPER HALLEY https://www.youtube.com/watch?v=Dx7bb6Laf6A
24 LAKAZ ZOUZOU https://www.youtube.com/watch?v=wwwHrna5U9w
25 LALIMIER https://www.youtube.com/watch?v=zYYXlhGTlWU
26 LAMOUR https://www.youtube.com/watch?v=FufGWpboCUY
27 LAPLI SOLEY https://www.youtube.com/watch?v=VUx-5yvy_VI
28 LAPLI TONBE https://www.youtube.com/watch?v=5zEW8LZTd1o
29 LARM KOULE https://www.youtube.com/watch?v=Cpu5HbxfrEM
30 LASOURS https://www.youtube.com/watch?v=cK6N1HD_Wus
31 LASOURS Lavi https://www.youtube.com/watch?v=tCFTTDLvQ7Q
32 LERA-MISKE https://www.youtube.com/watch?v=Oyfau6__acE
33 LEV NOU VER https://www.youtube.com/watch?v=zjw7EGGUy2g
34 LILI BATO https://www.youtube.com/watch?v=VyDCb-rraqE
35 LOGA https://www.youtube.com/watch?v=9jiV5KzxVgU
36 MERSI MAMA https://www.youtube.com/watch?v=zI6BH4Ykd2U
37 MIAW-MIAW https://www.youtube.com/watch?v=3ECtx1faEhA
38 MIRAK DIVALI https://www.youtube.com/watch?v=AqqT_iIEbZU
39 MO BAYO https://www.youtube.com/watch?v=1vfoQu6jEws
40 MO PEI https://www.youtube.com/watch?v=pPqg26R-0u0
41 MONTAGN MORN https://www.youtube.com/watch?v=xogI5ioGN-c
42 NAPA BES LEBRA https://www.youtube.com/watch?v=McnpUX2HvVs
43 NOU TOU KREOL https://www.youtube.com/watch?v=ANuzR6hUb_A
44 ODEK 1 https://www.youtube.com/watch?v=LTLk2D5mZuU
45 ODEK 2 https://www.youtube.com/watch?v=eCcq-fnQ0V0
46 OD POU SEGA https://www.youtube.com/watch?v=XSVeFT9JyEs
47 PA SAP LOR KAL https://www.youtube.com/watch?v=YFzMLqS11jo
48 PEI MAZIKAL https://www.youtube.com/watch?v=1YyDRhDnpbw
49 PESER-LABOURER https://www.youtube.com/watch?v=rMoWGt-bMEg
50 PIE MANG https://www.youtube.com/watch?v=if6u7CQ73os
51 PIE ZANBLON https://www.youtube.com/watch?v=hTRZkcMWUgI
52 RAKONT MWA https://www.youtube.com/watch?v=vN_4CgUqtlE
53 RANN MO DIEGO https://www.youtube.com/watch?v=zHmtNn2xiPg
54 RESET https://www.youtube.com/watch?v=MBUYBIwMfiA
55 SALAM https://www.youtube.com/watch?v=R1gkO-PHt9s
56 SI ENN ZOUR https://www.youtube.com/watch?v=xZa8Si_NTdg
57 SIME Bien Long https://www.youtube.com/watch?v=EGpNxUfz84I
58 SITE OUVRIYER https://www.youtube.com/watch?v=j_jSBv5tDbs
59 Siter-Siter Panari https://www.youtube.com/watch?v=_uuJ8BCVo2s
60 SI TO PA LA https://www.youtube.com/watch?v=XjZ3iTK2h6M
61 SO VENTAN https://www.youtube.com/watch?v=iyDt3l78Ec4
62 Tamtam, Gitar-Sitar https://www.youtube.com/watch?v=SsUnXuiULfE
63 TANSION ZANFAN https://www.youtube.com/watch?v=tya8dcf-fxU
64 TATA IRANAH https://www.youtube.com/watch?v=dcXc116lnQ4
65 TIRAJOU https://www.youtube.com/watch?v=3YcU1WYQWss
66 TONTON, TONTON https://www.youtube.com/watch?v=UMCEWn8t0eI
67 VIOLANS PARTOU https://www.youtube.com/watch?v=xNZ3-9fgspc
68 Zistwar Enn Fler https://www.youtube.com/watch?v=9W1XQyYY0jk
69 ZOZO MAYOK https://www.youtube.com/watch?v=d1v7MyJsfyw