©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

Lontan, bien-bien lontan, avan ki ti donn li nom Jericho, nou planet ti apel Kalipalend e dan Kalipalend ti ena enn dokter ki tou dimoun ti apel Dokter. Pandan bien lontan so nom ti dan labous tou dimoun, mem bann ki pa ti tro kontan li, ziska ki enn zour … Se so zistwar ki mo granper Iranah – Tata Iranah, nou ti apel li – ti kontan rakont nou pandan konze Desam kan saler lete ti obliz nou rod freser anba pie tamaren, dan bordir sime.

Dan lanwit so nesans, enn move koutvan ti sakouy lakaz lapay kot li ti pran nesans. Lelandime bann sime labou ti ranpli ar feyaz ek ti brans ki pa ti kapav reziste presion divan. Dan vilaz ti ena mem plizier lekiri, lakwizinn ek latrinn – bann ti marray frazil – ki ti zet lekor, dimann divan pardon. Bann pousari, exper lor lir lepase ek lavenir dan soufrans enn ti brans depaye ki finn tas dan labou, ti konvok enn pannchayt pou diskit sinifikasion sa evennman la. Ena ti trouve, parski ti ena enn sel zanfan ki ti ne sa swar la, ki bondie Kalipalend ti avoy sa zanfan la ar enn mision: kraz seki vie pou ranz seki nef. Ena lezot ki ti panse ki lesiel kot bondie la tanzantan ti pas vakans, kan li ti plen ar gomon dan fon dilo, ti pe anons danze: sa piti la pou devir tou. Li pa pou respe ni gran, ni ran. Ena mem enn parmi zot ki ti propoze ki bizen ferm so lizie pou toultan; fale pa less li gagn lafors pou fann pikan. Ler bizen vote pou deside ki pou fer ar li, enn vie pousari, sourd, aveg ek malad-malad – ki ti fini pran so pansion depi bien lontan me ki ti enkapab res kot li, fou dimoun lape – dimann ki zot explik li ki pe pase.

Tousaletanla li pa ti tann nanye. Kouma pou explik enn vie fou aveg ek sourd ki ena enn gran problem ki kapav menas sekirite nou vilaz lor teren glisan dan bor ganndol. Tou dimoun seye me abba mem. Zero plonbaz. Ti kapav pa pran li kont me bann pousari Kalipalend ti per malediksion vie bonom la ki ti ena enn labous pli sal ki latrinn dok. Pou evit dezagreman zot ti deside pou azourn deba san pran desizion. Depi sa zour li ti vinn enn prensip fondamantal dan doktrinn Kalipalend ki kan gagn difikilte explik kiksoz ousa konpran kiksoz li ti preferab pa pran desizion, tansion pa kone ki kapav arive. Pli tar kan Kalipalend ti vinn Jericho, pou ki rezon personn pa kone ousa pa anvi rapel, mem prensip ti vinn verite sakre: fale pa tous kiltir ansestral, fale pa sanz labitid. Seki ti ete bizen ete ziska leternite. Tann dir ki lor tablet ki bondie ti ekrir bann komannman pou donn sef pousari siprem tousa ti marke kler-kler blan lor nwar ar laso me malsans divan ek lapli depi lontan ti fini efas lasazes klasik … Konfizion zeneral koze par lizie, zorey ek lespri bouse ti zwe dan lentere ti baba fek ne enn swar koutvan ki ti gagn enn seke pou kontinie viv. Plitar so gourou ti rakont li sa e depi sa zour la li ti azout enn nouvo komannman ar laso lor ros nwar: ena enn bondie spesial pou Kalipalend.

So lanfans ordiner, san problem dan laferm so papa ti permet li apresie valer later parski se grasa prodwi later e travay so papa ki li ti kapav viv ase konfortab e al lekol ki sa lepok la ti konsidere kouma enn lix. Li ti enn bon zanfan mwayen, pa extra me travayer. Li ti ena enn kalite ki ti so pli gran defo, enn defo ki ti so pli gran kalite. Kan li anvi enn kiksoz li viz li, fixe li, servi tou sime posib pou gagn li e kan li gagn li, li chombo li, tini li, may ar li pa les li sape mem kan tou dimoun kone ki ler finn arive pou sanz baz ek mouyaz. Depi li ti bien zenn li ti anvi vinn dokter sirtou depi zour ki ti dekouver ki kantite dimoun ti per e respe enfirmie lopital tabisman ki zot ti apel dokter. Dan bann vilaz ki ti pouse otour moulen sa misie la ti kouma enn ti bondie. Dimoun pa ti pe al get li zis kan zot malad me pou toutsort kalite rezon. Zot gagn lager ar zot fam zot al get li; zot tifi pa pe gagn demann zot al get li. Ena mem enn ki ti al get li parski zame li pa gagn lotri. Dokter enfirmie lopital tabisman ti pe itiliz so lafors, mazik, sarm ek bagou pou tir zi ar seki li anvi. Enn palabrer dan vilaz ti dir mwa enn zour ki dokter enfirmie lopital tabisman ti kontan met lame dan sokola. Bann zenn fam, zennfi e ti garson ti pe pas dan pake.

Dan so kafe pa ti ena triyaz.

Continue reading “DOKTER KALIPALEND”

©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

Zordi mo laniverser. Mo finn gagn 76 an. Mo pa ti kwar mo pou viv osi lontan. 66 maximem mo ti pe dir. Vadire mo finn gagn enn ti-baksis. Ti-baksis? Enn mari long baksis. Kifer? Pou rekonpans mwa pou enn lavi ekzanpler afen ki mo kapav kas ankor boukou pake? Pou mo gagn ase letan pou pey tou mo pese? Kot pou kone! Aret radote bonom. To fer koumadir ena enn bondie zis pou twa, pou okip tou ti-detay dan to lavi. Kreater enn kosmos imans ar plizier liniver, milyar galaxi, milyar soley dan sak galaxi, douzenn planet dan sak sistem soler pou gagn letan pou okip to tansion, to jabet ek to tanpann?

Depi laz 16 an toulezan zour mo laniverser mo fer rezolision pou ouver enn dayri pou anrezistre mo panse, mo santiman, mo bann aksion. Toulezan mo rezolision al kouse ansam ar soley dan fon lamer. Me zordi, koumadir mirak, louvraz la pe fer, vadire pe bar gorl 60 an. Enn dayri dan mo latet.

Taler zot pou vinn lev mwa, pou swet mwa bonnaniverser, sant ‘Happy Birthday’, dir mwa bizen leve pou zot kapav netway mo lasam, servi mwa dezene. Dan ‘home’ kot mo finn vinn viv nou gagn bon tretman. Pa gagn drwa plengne. Selman ena zis vie; kouma mo ti-zanfan kontan dir ‘vie kalite lor kouler’. Enn ti-malinn sa tifi la. Bon zanfan! Lendi dernie avan li al pran avion li ti pas vinn get mwa. Ler ti ariv ler pou separe mo lizie ti larme. Li ti santi mo lapenn. ‘Tata’, li ti dir, ‘chombo, napa les sape’. Divan li mo fer sanblan riye. Apre …! Eski mo pou retrouv so figir avan mo ale? … Pa fer nanye, mo kone li pou ekrir mo poem… Mo sir Klodet sa, … so manier ouver laport koumadir li per pou kas somey ti-baba. Wi, limem sa.
– ‘Bonzour granper! Finn bien dormi?’
– ‘Mamzel Klodet, zame mo ti marye ar ou granmer. Me si koumadir ou ou dakor, be san reflesi mo plonze.’
– ‘Kapav reponn lapel, zoli bonom?’
– ‘Miam-miam!’
– ‘E! Ou laniverser zordi. Ki mo kapav swet ou?’
– ‘Enn zoli lanterman.’
– ‘E ou la! Aret fer mofinn!’

Klodet ouver rido. Deryer bann pie fri dan verze, lesiel ble, preske san niaz, pe anons enn zour ordiner, routinn; lor difil elektrik detrwa zozo-konde pe diboute. Enn kout sek zot tou anvole, ale anmemtan. Deor, dan lari, enn loto pas atout vites, tronpe for-for. Pourtan enan ekrito ek sign pou kontrol vites ek defann fer tapaz. Kod-delarout ek bon manier ti bizen mars ansam, me dimoun kontinie mizir zot grander ar horspawer moter loto. Ankor enn lot gran envansion ki finn vinn pwazon…
Mo bizen leve, sinon mo pou anpes Klodet fer so louvraz.
– ‘Bizen enn koudme Granper?’
– ‘Non mo tifi. Kapav debat!’

Dilo la bouyant. Samem problem ar sofosoler. An-ete li tro so; an-iver li pa ase so. Mem mixer la pa ede. An-ete dilo ordiner tro tied pou bes saler dilo so; an-iver … brrr!… gagn lakranp toutou. Ki program zordi?

– ‘Klodet, ki program zordi?’
– ‘Pou ena ou fet seswar.’
– ‘Lazourne?’
– ‘Normal. … Tou manier ou bizen repoze pou ki ou fit seswar.’
– ‘To pou dans ar mwa Klodet?’
– ‘Si ou envit mwa. Seswar mo ofjouti.’
– ‘Vinn dan mo fet.’
– ‘Mersi Granper me sori. Mo bizen okip mo fami. Tou manier ou pou bizi. Tou ou fami pou vinn get ou.’

Wi, zot pou vinn get mwa. Me mo trezor spesial pa pou la. Li lwen lot kote dilo. Li kapav telefone. Non pa posib. Li enn etidiant, lavi ser. Pa neseser. Fek-fek la li ti la. … Ala li resanble mo Sheila; foto so granmer! Lavi drol. Li ti an bonn-sante; toultan mo ti kwar ki mwa mo pou ale premie; mo ti pran tou prekosion pou ki li pa mank nanye. Mwa ki ti bizen ale premie. Mwa ar mo jabet, mo tansion, mo malad-leker. Me lavi ti ena so prop plan. Enn swar li al dormi … li res dormi … touzour mem sourir lor lalev. Kouma zozo-konde li zis anvole, ale. Bondie kone ki li fer. Li bon koumsa. Dan nou memwar, dan mo memwar, vre Sheila kouma li ti ete toultan pou res fre, fre kouma li ti ete toultan. Li ti trap lavi ar so de lame e ler li larg lavi enn sourir desinn so boner. Mem li pa la, li pou toultan la. Li finn kit so sourir lor figir so ti-zanfan. Sheila-Anaïs.

Continue reading “DAYRI ENN FOUKA”