LERWA LIR – WILLIAM SHAKESPEARE

(KING LEAR)

TEX-SOURS: PENGUIN SHAKESPEARE SERIES 2005

©DEV VIRAHSAWMY AND ICJM

BANN PERSONAZ DAN PIES

LIR, lerwa Briteyn

GONERIL, Lir so pli gran tifi

REGANN, Lir so deziem tifi

KORDELIA, Lir so trwaziem ek dernie tifi

DIK ALBANI, mari Goneril

DIK KORNWARL, mari Regann

LERWA LAFRANS

DIK BOURGOGN

ERL KENT, pli tar li degize an Kayous

ERL GLOSTER

EDGAR, garson Gloster, pli tar degize an Pov Tom

EDMON, garson ilezitim (batar) Gloster

OSWARLD, Serviter prinsipal Goneril

BOUFON LERWA LIR

TRWA SEVALIE

KOURANN, enn nob oservis Gloster

BANN NOB

TRWA SERVITER

VIE BONOM, meteye Gloster

TRWA MESAZE

DOKTER – Li okip Kordelia

KAPITENN, mars ar Edmon

SEF MESAZE

DE OFISIE

Sevalie dan laswit Lir, serviter, solda, nob

AK 1 SENN 1

KENT, GLOSTER EK EDMON RANTRE

KENT

Mo ti panse ki ant Dik Albani ek Dik Kornwarl, Lerwa ti prefer Albani.

GLOSTER

Se seki nou tou ti kwar. Me dan manier ki li finn diviz rwayom, pa paret ki li get ar de lizie parski zot par mem parey dan kantite ek kalite.

KENT

Pa ou garson sa Monsenier?

GLOSTER

Wi, mo’nn pran responsabilite pou elve li. Mo finn telman onte pou rekonet li ki mo onte finn gagn kor.

KENT

Pa kon…pran…

GLOSTER

Mo asir ou, sa zenes la so mama ti pran tou, net; … li ti vinn gro-vant. Laverite se ki li ti gagn enn batar dan ber avan enn mari lor lili. Ou pa santi loder bisagn?

KENT

Difisil pou koz pese kan fri pese li enn bote rar.

GLOSTER

Sir, mo ena osi enn garson lezitim, enpe pli vie ki sannla me pa kapav dir ki mo kontan li plis. Mem si sa kouyon la ti vini ankasiet san envitasion, bizen rekonet so mama ti enn bay bougres; so fabrikasion ti fer dan enn nisa apar. Bizen rekonet sa batar la. Edmon, eski to konn sa Misie la?

EDMON

Non, Monsenier.

GLOSTER

Mo prezant twa Erl Kent. Li enn ami onorab.

EDMON

Segner, mo pou toultan res ou serviter.

KENT

Mwa mo pou protez ou kouma mo zanfan e aprann pou pli konn ou.

EDMON

Mo pou fer tou pou merit ou lamour.

GLOSTER

Li ti absan pandan ne-van e biento li pe reparti. Atansion! Lerwa pe vini.

(Lamizik rwayal anons lantre Lerwa ek so laswit. Lerwa Lir, Kornwarl, Albani, Goneril, Regann, Kordelia ets. rantre)

LIR

Gloster, al sers Segner Lafrans ek Bourgogn.

GLOSTER

Toutswit Monsegner.

(Gloster ek Edmon sorti)

LIR

Letansa les nou larg sekre pli som.

Amenn sa map la. Nou’nn fini diviz

Nou rwayom antrwa; nou program li kler:

Pa pou’ena plas pou traka dan vie zour

Ler lamor koste; nou transfer problem

Lor zepol pli zenn. Nou garson Kornwarl

E ou Albani, pa kwar mwens presie,

Li nou lentansion zordi fer partaz

Patrimwann fami, donn sakenn so par

Pou anpes dime amenn tourdisman.

Ena osi Prens Lafrans ek Bourgogn,

De rival pou gagn lamour Kordelia;

Zot enpasian pou konn to desizion,

Mo Kordelia. Koze mo bann tifi!

Mo pe donn zot tou; dir mwa zot, aster,

Kisannla so lamour pli for ki tou?

Met for, gagn for. Goneril, to pli gran.

Tomem koz premie.

GONERIL

Papa, mo lamour, sitan li enorm,

Parol pa’nkor ne pou koz so koze.

Li pli gran ki gran, pli gran ki lespas,

Mem ki liberte; so valer pli gran

Ki lavi,lasante, bote, loner;

Pli for ki zame zanfan finn kontan

Enn papa seri; pli rar ki rar mem.

Lamour ki koup souf, fer parol gaga;

Santiman pli ot ki ‘samem pli ot’.

KORDELIA

(ar limem)

Ki pou fer Bondie? Kontan ansilans?

LIR

Get lor sa map la. Pran depi isi

Ziska lalign la, tou sa teritwar,

Ar so lafore, ar so savana,

Ar so larivier ek so vast laplenn

Aster zot pou twa, zot zanfan ziska

Leternite. Ki nou deziem tifi,

Nou Regann, fam Kornwarl ena pou dir?

REGANN

Mo parey kouma mo ser, Goneril

E mo pri pa mwens. Ler mo ekout li

Koumadir mo prop parol me selman

So koze mank kara; pou mwa, papa,

Pa ena okenn plezir dan lavi

Apart boner ki ou lamour donn mwa.

KORDELIA

(ar limem)

Ki to kapav dir, pov-pov Kordelia!

Pourtan mo pa pov. Mo lamour pli lour

Ki parol anler ki fonn dan divan.

LIR

Pou twa mo Regann ek tou zot zanfan

Mo pe donn enn tier mo rwayom

Osi ris, osi fertil ki dibien

Goneril. Aster mo trezor, koze!

To kapav dernie me to pa lake.

Pou gagn to lamour, karo pie rezen

Mazeste Lafrans ek gran patiraz

Dik Bourgogn finn rant an konpetision.

Ki to’ena pou dir pou gagn pli gro bout?

Koze mo tifi. Ki to’ena pou dir?

KORDELIA

Nanye, Gran Segner!

LIR

Nanye?

KORDELIA

Nanye.

LIR

Nanye pa akous nanye. Deziem sans.

KORDELIA

Ayo mo Bondie! Mo pa pe kapav

Fer mo lalang dir profon mo leker.

Mo kontan ou Sir dapre mo devwar.

Pa plis, pa mwens.

LIR

Kordelia, refer to devwar mafi,

Tansion bann erer brouy to lavenir.

KORDELIA

Mo bon Segner, ou finn donn mwa lavi,

Elve mwa, okip mwa, donn mwa lamour.

Anretour, dapre mo devwar, bizen

Obeir ou, kontan ou, respe ou.

Mo de ser pe dir zot lamour pou ou

Pli gran ki lamour pou zot prop mari.

Mwa kan mo marye, mo mari pou gagn

Lamwatie mo lamour ek mo devwar.

Difisil donn mo papa tou.

LIR

Samem to dernie pri?

KORDELIA

Wi, mo Segner.

LIR

Zenn me san leker!

KORDELIA

Zenn me fran, Segner!

LIR

Oke! Fer fransiz vinn to leritaz!

Mo fer serman lor bann reyon soley,

Movezer lalinn, sorselri fernwar;

Lor mouvman soley, zetwal ek lalinn

Ki fer lavi ne e lerla tengn li;

Apartir aster mo sizay bann lien,

Lien disan, lien parante, tou bann lien;

Pou mwa to finn vinn plis ki’enn etranze.

Sovaz primitif – telman li voras,

Li manz so paran – pou ena enn plas

Dan mo leker tris; li pou pran to plas,

Twa mo zanfan yer.

KENT

Mo gran Lerwa Lir …

LIR

Pa met to ledwa ant dragon feros

Ek so lakoler. Mo ti prefer li

E dapre mo plan se li ki ti pou

Okip mo vie zour. (Ar Kordelia) Sorti divan mwa!

We! Mo lape va fleri dan mo tom,

Ler mo donn lamour paran ar lezot.

Apel Lerwa Lafrans; Dik Bourgogn ‘si;

Degaze! Vit! Kornwarl ek Albani

Partaz trwaziem par ar mo de tifi.

Les so vantardiz – li apel fransiz –

Al dormi ar li. La mo pe donn zot

Kolektivman pouvwar ek privilez

Rwayote. Dan nou kote toule-mwa

Ar enn laswit san sevalie fidel

Ki atourderol zot bizen meinnteinn,

Nou pou sezourne dan zot domisil.

Nou pou zis ena tit Samazeste

E faver rwayal; bann obligasion,

Responsabilite kouma devwar

Pou dan zot lame, mo bann bon garson.

Pou konfirm zot rol, ala mo kouronn.

KENT

Lir, mo gran lerwa ki mo onore

Kouma mo papa, kouma mo Patron;

Ki prezan toultan dan mo lapriyer …

LIR

Zouti lamor finn arme. Avanse!

KENT

Viz drwat mo leker! Kent bliye manier

Kan Lerwa finn fou. Ki’ariv twa kouyon?

To kwar onette pou per pou koze

Parski pouvwar pe desann so kalson

Divan jos flatri? Loner koz direk

Kan lerwa pagla. Pa zet to pouvwar,

Pa glis lor diber; met fren ar foli.

Latet lor biyo, les mwa mo dir twa

To dernie tifi pa kontan twa mwens.

Pa bliye, barik vid ki fer tapaz;

Ta tapaz dan vid.

LIR

Kent, mo warning twa!

Pa zwe ar lavi!

KENT

Mo lavi li la

Pou manz ar ennmi, pa pou per lamor

Ler to andanze.

LIR

Sorti divan mwa!

KENT

Aprann gete Lir! Servi mo lizie

Si bizen trouv pli kler.

LIR

Par Apolo …

KENT

Lir, to pe envok to bondie dan vid.

LIR

Ki to dir move sovaz? (Li fons lor li pou bat li)

ALBANI ek KORNWARL

Pasians, Sir!

KENT

Sot likou dokter! Rekonpans malad!

Kannsel tou to desizion Lir. Kannsel!

Tank to pa fer sa mo pou kriye for

To pe fer erer.

LIR

Twa tret, ekout mwa.

Pou to prop dibien ekout mwa.

To finn sey ranvers nou parol sakre;

To finn oze; vantardiz depas kad

Fer twa chalenj nou santans, nou pouvwar –

Sa nou pa pou tolere. Prepar twa

Aster pou gout nou pouvwar san lapel:

Apartir zordi, to ena senk zour

Pou tou preparasion ek prekosion;

Lor siziem zour to pran sime lekzil;

Si lor diziem zour to kadav lamem,

Samem to dernie. Fonn depi isi.

Zipiter ekout mwa. Lor la nou ferm.

KENT

Bonn rout Mazeste! Aster li bien kler

Liberte laba, Briteyn enn prizon.

(Ar Kordelia)

Bann sen dan lesiel protez ou mamzel

Parski ou tousel finn dir seki vre.

(Ar Goneril ek Regann)

Fer ki zot axion swiv zoli parol;

Ki koze dimiel pa gagn gou lasid.

Kent dir zot salam, nouvo dirizan;

Dan nouvo pei mo swiv mo larout. (Li sorti)

(Tronpet. Gloster rantre ar Lerwa Lafrans ek Dik Bourgogn)

GLOSTER

Mazeste, Lerwa Lafrans, Dik Bourgogn!

LIR

Mo bon Segner Bourgogn,

Mo tourn ver ou anpremie pou kone

Ki dot ou’le pou ramas mo tifi.

BOURGOGN

Mazeste rwayal, nou ti tom dakor.

Enn diil se enn diil. Ni anplis, ni mwens.

LIR

Mo bon e nob Segner Bourgogn! Bliye

Lepase kan so valer ti frengan.

Bann pri pe grene. Get li bien Bourgogn,

– Pa kwar li fer zes – li enn etranzer;

Peyna okenn dot. Ramas li touni

Ou les li anplan.

BOURGOGN

Ou finn koup mo souf.

LIR

Fer lalis konple so bann andikap:

Li peyna personn; laenn so sel dot

E anplis nou maledixion tap pil

Lor so latet modi. Nepli ena

Okenn lien ar nou. Ou’le marye li?

BOURGOGN

Vot Mazeste, veritab laryaz sa!

LIR

Les li anpandan. Li bien merite.

(Ar Lerwa Lafrans)

Souvren gran pei Lafrans, enposib

Donn ou rebitaz, seki mo’nn vomi.

Ou merit meyer ki sa kreatir

Ki Lanatir onte pou rekonet.

LAFRANS

Bien bizar tousa! Seki fekfekla

Ti ou gran trezor, ou lakrem koko,

Ou baton vieyes enn kou finn vinn rann.

Ki li’nn kapav fer pou perdi kara,

Pou vinn gro zero? Swa pese li’nn fer

Nouri par enn mons, swa ou lafexion

Ti san fondasion. Bizen enn mirak

Pou fer mwa gob sa. Gran Segner Briteyn,

Mo leker dir non.

KORDELIA

Mazeste Briteyn –

Ou bien kone mwa, mo pa pas bagou;

Ki mo dir mo fer, ki mo fer mo dir.

Ti’a bon ou dir zot ki mo pa koupab

Imoralite, krim kont sosiete,

Pese dan laser, pese dan lespri;

Dir zot ki mo finn perdi ou lamour

Parski mo peyna seki pa bizen

Pou viv onet: talan dan pas siro.

Mo pa pou sanze.

LIR

Mo ti pou prefer

Si to pa ti ne. Ki pese mo’nn fer?

LAFRANS

Enn ti retisans! Souvan li kasiet

Seki pourtan bien zoli pou tande.

Bon Segner Bourgogn, dir nou ou repons.

Lamour pa vey pwa lor balans trezor.

Sa tifi la li vo plis ki tou dot.

BOURGOGN

Mazeste Briteyn, donn seki kontra

Dir nwar lor blan e Kordelia isi

Vinn Dises Bourgogn.

LIR

Mempa enn sou. Finn deside!

BOURGOGN

(Ar Kordelia)

Bien sagren pou ou. Kan perdi papa,

Perdi mari ‘si.

KORDELIA

Pa traka Bourgogn.

Ou leker konble; peyna plas pou fam.

LAFRANS

Zoli Kordelia, ou ris parski pov;

Prefere parski personn pa’le ou;

Mo dekouver ou ler zot rezet ou.

Bondie dan lesiel, kriote lezot

Anflam mo leker ar lamour sakre.

Ou tifi san dot, Mazeste, kouma

Enn kado Bondie pe vinn nou larenn

E peyna ase rises lor later

Pou pey so valer, valer pa konn pri.

Dir zot orevwar, Kordelia, mem zot

Pa merit polites. Fode perdi,

Kordelia, pou gagn seki plis meyer.

LIR

Ramas li Lafrans! Nou nepli konn li.

Mo fer lapriyer pou ki mo pa trouv

So fas divan mwa ziska ki mo mor.

Zot kapav ale san benedixion.

Nob Segner Bourgogn, vinn la pre kot mwa.

(Lamizik rwayal. Lir, Bourgogn, Kornwarl, Albani, Gloster ek laswit sorti)

LAFRANS

Dir salam to de ser.

KORDELIA

Ar lizie tranpe, Kordelia kit zot

Ar trezor papa. Mwa mo konn zot bien;

Akoz zot mo ser, mo pa pou apel

Zot defo kouma bizen apel zot.

Okip nou papa! Mo pe kit papa

Ar deklarasion. Ti pou preferab

Li vinn viv ar nou. Pa fer li soufer.

REGANN

Nou konn nou devwar.

GONERIL

Okip to mari

Ki finn ramas twa kouma saritab.

To bien merite seki to’nn gagne.

KORDELIA

Letan pou dir nou kot bon, kot move.

Bonn kontiniasion.

LAFRANS

Vini Kordelia.

(Lerwa Lafrans ek Kordelia sorti)

GONERIL

Regann, mo ser, nou pou bizen diskit bann zafer ki konsern nou de. Papa pe kit so sato zordi.

REGANN

Kler! E li pe vinn ar ou; lemwa prosen li pe vinn kot mwa.

GONERIL

Get kouma laz gat zot latet. Nou ti kone ki Kordelia ti so prefere me get kouma li finn rezet li.

REGANN

Laz fer zot vinn pagla. Me pa bliye ki li finn toultan fer erer zizman.

GONERIL

Mem kan li ti dan top so rezonnman, li ti pe fane. Aster nou pou bizen fer fas pa selman so defo normal me osi foli ek laraz ki akonpagn vieyes.

REGANN

Wi, desizion fouka net kouma ekzil Kent.

GONERIL

Li ek Lafrans dan seremoni protokoler. Nou nou bizen met latet ansam. Si bonom la itiliz pouvwar kouma li finn fek fer, pou ena bel treboul lor nou.

REGANN

Bizen reflesi.

GONERIL

Bizen fer kixoz e lor vites.

(Zot sorti)

Continue reading “LERWA LIR – WILLIAM SHAKESPEARE”

LERWA BWAR – W. SHAKESPEARE

(TWELFTH NIGHT)

©DEV VIRAHSAWMY and ICJM

TEX SOURS: CAMBRIDGE SCHOOL SHAKESPEARE, EDITE PAR REX GIBSON

LALIS PERSONAZ

LAKOUR DIK ORSINO
Orsino
Valanten – enn nob
Kouryo – enn nob
Mizisien
Bann nob
Bann ofisie larme

LAKAZ KONTES OLIVIA
Olivia
Sir Toby Larak
Malvolio
Mangann – boufon Olivia
Mariya – servant Olivia
Fabien – serviter

Enn pret
Enn kapitenn bato

BANN VIZITER
Viola – pli tar li degize kouma Sezario
Sebastien, frer zimo Viola
Sir Anndrou Lagelak – pe rod kourtiz Olivia
Antonio – kamwad Sebastien
Bann maren

Zistwar la pase dan Ilirya

AK 1 SENN 1

DAN PALE ORSINO
LAMIZIK PE ZWE. ORSINO, KOURYO EK BANN NOB RANTRE

ORSINO
Si lamizik nouri lamour, tap plen;
Donn mwa plen tenk ziska li deborde;
Lerla swa lapeti tengn, swa li mor.
Bis sa sawal la, so lafen ti feb;
Li kares zorey kouma ti labriz
Ki travers enn zarden fler tou kouler,
Koken, partaz parfen. Ase! Mo’nn plen!
Li’nn perdi kara; pa kouma avan.
Ah leker lamour! Malgre to tipti
To anglouti tou kouma losean.
Li rantre gayar; enn minit pli tar
Li mou, li tonbe. Emosion telman
Mazik, li fer nanyeditou vinn tou.
KOURYO
Exelans, finn ler.
ORSINO
Ki zafer Kouryo?
KOURYO
Okip zafer la.
ORSINO
Samem mo pe fer.
Depi premie fwa nou regar krwaze,
Olivia okip zafer la okler;
Tou lezot zafer nepli neseser
E mwa mo leker zis enn ti zafer;
Viktim gran dezir fer mwa pov martir.
Mo finn fouti net.

VALANTEN RANTRE

Ki Olivia dir?
VALANTEN
Senier Orsino, mo nouvel pa bon.
Madam la pa finn axepte zwenn mwa.
Servant finn dir mwa Madam Olivia
Finn pran desizion fer enn dey set an,
Enn dey strik pou plor lamor so frer.
Pa ena plas pou lezot santiman.
ORSINO
Admirab Olivia! Si pou enn frer
Li kapav fer sa, ki li pa pou fer
Ler emosion for fles aveg Kipid
Touy tou afeksion andeor lamour
E ki so servo, lefwa ek leker
Konn enn sel lerwa ki pran kontrol tou!
Anou repoze dan lanbians parfen;
Santiman lamour dan lonbraz floral
Bourzone, fleri, larg tou so petal.
ZOT SORTI

Continue reading “LERWA BWAR – W. SHAKESPEARE”