3 OR 5 CREDITS

DAN PARADI TRILENG

3 OR 5 CREDITS

HEAD IN THE SAND
In Mauritius we KNOW without learning and FIND without searching.

There is a big outcry about limiting access to H.S.C. An important pedagogical issue has turned into demagogic matter for cheap politics.

H.S.C. is a pre-university course of studies which aim at preparing young men and women for tertiary education.

QUESTIONS: 1. Do all young men and women have the aptitude, disposition and preference for such studies?
2. How many young men and women with 5 credits manage to get a full H.S.C. certificate (and what percentage)?
3. How many young men and women with 3 credits manage to get at least 2 A-levels (and what percentage)?
4. How many young men and women start H.S.C. but drop out without completing the course (and what percentage)?

I don’t have the answers but those who are shouting their discontent and sense of outrage from rooftops should oblige by providing the answers.

Should we not rather try to imagine a set of possibilities for young men and women who may not necessarily be attracted by university studies but may want to develop soft and hard skills; technical and professional skills etc.?

Is it not time for us to face reality instead of selling dreams of AI, IT and robotics when thousands of young men and women, after 7-10 years ‘LOR BAN LEKOL’, still do not possess basic literacy and numeracy skills?

When will we understand that global development needs a literate population and basic literacy can best be achieved through the child’s mother tongue? When will we understand that Mauritian is the mother tongue of most of our children? When will we understand that Mauritian is our national language and is NOT a patois, dialect or some form of broken French? When will we heed the wisdom of philosophy and scriptures which repeat and repeat “KNOW THYSELF”?

29.01.20

GAZAL 10X10X10

©DEV VIRAHSAWMY EK ICJM

01

LAPRIYER

Senier Zezi, Saraswati gid mwa,
Ekler mo lespri mahabachara.
Ed mwa ranz enn pon, ed mwa kraz miray!
Ed mwa fann ar bann mahabachara!
Bhagavad-Gita, Labib ek Koran
Ed nou pou konbat mahabachara
Me nou tro gopia pou konpran tousa;
Akoz sa nou res mahabachara.
O Senier Zezi! O Saraswati!
Ed Dev reedik mahabachara.

06.01.20

02

LASOURS

Mama-Papa Kreater liniver,
Lasours lavi, ekout mo lapriyer.
Ou zarden finn vinn enn gran simitier.
Mem mo antor, ekout mo lapriyer.
Olie partaze, mo zis konn plen pos.
Mem mo’nn fane, ekout mo lapriyer.
Kan zanfan plore mwa mo pa tande.
Mem mo koupab, ekout mo lapriyer.
Mama-Papa tou zanfan lor later,
Dev sipliy ou, ekout mo lapriyer.

06.01.20

03

MO PEI

Enn ti lil kreol, refiz imigran,
Ena enn mesaz iniversalis.
Imigran Lafrik, Lerop ek Lazi
Pe viv enn kiltir iniversalis.
Nou finn ranz enn lang ar parol partou
Pou konstrir bann pon iniversalis.
Nou fer lamizik ar bann enstriman
Ki sant for mesaz iniversalis.
Nou pa tipti Frans ousa tipti Lenn;
Nou pei bann dev iniversalis.

06.01.20

04

NOU SEGA

Li ti ne isi dan pei Moris
Kan jaz ti pe ne dan pei Memfis.
Li pa’nn konn Coltrane ousa Miles Davis
Ek lezot zean dan pei Memfis.
Me li’nn konn Tifrer ek so frer Fanfan
Zean dan Moris, pa pei Memfis.
So ravann sorti dan pei Lazi;
So jembe Lafrik pa pei Memfis
Me kan lagam anflam later Moris
Zanfan dev pa rapel pei Memfis.

06.01.20

05

ANOU PARTAZE

Nepli konn done, nek konn plen karne.
Aret ramase! Anou partaze!
Amizir manze lapeti monte;
Zame rasazie. Anou partaze!
Pos pe defonse telman li ranpli
Ar gou pa ase. Anou partaze!
Nou bliye gete si vwazen ere;
Roupi ki koze. Anou partaze!
Solidarite! Solidarite!
Sa ki dev ole. Anou partaze!

07.01.20

06

PA PAREY, EGAL

Pa bizen parey, mo bien foupamal,
Pou nou de egal. Pa parey, egal.
Dan nou diferans ki ena zoli;
Tou parey dimal. Pa parey, egal.
Sak varyete fler ena so bote;
Sak kiltir parey. Pa parey, egal.
Dimoun tou kote zot bien diferan
Me ena mem drwa. Pa parey, egal.
Zom, fam pa parey; zot bien diferan
Me bann dev pe dir, “Pa parey, egal.”

07.01.20

07

KONN TOU SAN APRANN

Dan pei beni, dimoun dan mangann;
Zot exper dan tou, konn tou san aprann.
Zot koz lang Kreol, zot kwar Franse sa;
Zot kwar zot bileng, konn tou san aprann.
Zot mepriz istwar, ki pou fou ar sa;
Zot koz gran koze, konn tou san aprann.
Pa bizen siyans, ki pou fou ar sa;
Ze konn, ze debrouy! Konn tou san aprann!
Zot bizen senbol lor zot bilten vot.
Bann dev ki foser! Konn tou san aprann!

08.01.20

08

ZOT PREFER NENPORT

Diskision lor kriz pe tap nou laport,
Me bann gran gayar zot prefer nenport.
Dife dan langka, lamer mont lor pie;
Me zean kot nou zot prefer nenport.
Manze pe manke, lavi menase;
Lider bienneme zot prefer nenport.
Violans pe touy fam, zanfan inosan
Me bann gran bankie zot prefer nenport.
Bizen efase e rekoumanse!
Olie ekout dev, zot prefer nenport.

08.01.20

09

LINET ROUPI LOR LIZIE

Asmatik mari, lesiel pe brile;
Nou prefer linet roupi lor lizie.
Poumon finn kole; lagorz amare;
Nou prefer linet roupi lor lizie.
Flanbwayan anflam; larivier gagn swaf;
Nou prefer linet roupi lor lizie.
Katora vid net; deksi finn rouye;
Nou prefer linet roupi lor lizie.
Salam kamarad! Salam mo fami!
Dev prefer linet roupi lor lizie.

08.01.20

10

SALAM

Enn ti lil Kreol Losean Endien
Ti ouver lebra ospitalite
Pou bann imigran sorti tou kote
Pou ki zot kiltiv ospitalite.
Me lizie bouse ar linet roupi
Zot finn prefer touy ospitalite
Pou ranz enn kavern ar bann lengodor,
Touf respirasion ospitalite.
Ar leker fermal, ar larm dan lizie,
Dev dir twa Salam, Ospitalite.

08.01.20