YER, ZORDI, DIME

YER, ZORDI, DIME

Kan mo ti pe grandi dan sime lapousier Goodlands, pa ti ena rajo ousa televizion. Bann zanfan mo laz, nou ti pratik bann zwe kouma boul-kaskot, lamok-delivre, sapsiway, kouk-kasiet ousa aring-bouring. Nou ti konn koz Madam-Sere; nou ti konn boukou zedmo (devinet) ki aster nou apel sirandann; nou ti servi nou limanizasion pou envant nouvo zedmo. Malgre lavi pa ti fasil, nou ti ere. Mo Tata (granper an Telugu) Iranah ti rakont nou zistwar Tizan ek Bonom Loulou; mo tantinn, Appa Vidya, ti giji-giji nou lespri ar bann ansien ek nouvo zedmo; mo mama, Gouna, ti montre nou sante Tifrer.

Pli tar an 1966 ler mo ti koumans fer resers lor mo lang maternel, dan libreri santral Liniversite Edinburgh (Old Quad), mo ti dekouver enn trezor: bann zistwar ek sirandann Charles Baissac. Enn sel kou yer ek zordi ti zwenn.

An 1967, mo ti al get Dr Philippe Forget, redakter-ansef l’Express pou explik li mo proze. Li ti desid pou ouver bann kolonn so lagazet pou enn deba lor Morisien. Ti ena boukou lopozision isterik me travay la ti pe avanse dousma-dousma. Pli tar Daniel Koenig ek Yvan Martial ki ti pe diriz l’Express ti donn mwa enn gran koudme. Grasa soutien sa trwa entelektiel la dan peryod dife ek pikan raket, nou finn reysi sem lagren. Zordi pie la finn vinn gran ek for e li pe raport boukou fler ek fri. Ena plizier milie poem, plizier santenn skech ek pies teat, plizier dizenn tizistwar, novela ek roman dan nou lang nasional.
Me pa kapav bliye yer kan kiltir oral ti permet nou lang devlope. Zordi grasa linisiativ Philippe Forget Jr (Pipo) sirandann ansien ek nouvo pe fleri e Sentinelle pe ofer nou enn bouke.

Lang Morisien finn rant dan lekol, dan legliz, dan liv, dan teat, dan liniversite. Li pe donn nou enn koudme pou konstrir enn nasion larkansiel.

Nou bizen met sime kler,
Nou bizen konstrir bann pon
Pous par pous ziska lasours.
Mem si nou nou pa gagn sans,
Nou zanfan va profite.
Lapousier pou vinn lalimier.
Lasours la li ankor lwen,
Bien-bien fre, bien-bien kler,
Lasours kot nou tou pou al bwar.

Dev Virahsawmy
06.02.2018

Leave a Reply

Your email address will not be published.